शुक्रवार, 1 मई 2026

शांत हृदय में जब दृष्टि ठहरती है,विचारों की लहरें स्वयं ही घटती हैं।मौन की गहराई में सत्य झलकता है,

शांत हृदय में जब दृष्टि ठहरती है,
विचारों की लहरें स्वयं ही घटती हैं।
मौन की गहराई में सत्य झलकता है,
जहाँ मन का भ्रम धीरे-धीरे हटता है।जिवें रत्तीं दी खामोशी च, इक धीमी लौ धड़कदी ऐ।
तेवें अंदर दी सच्चाई, हर पल आपे चमकदी ऐ॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई सवाल उठदा, न कोई जवाब बनदा।
जेड़ा खुद च समा गया पूरा, ओह हर भेद तों परे रहंदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

मस्तक दे रंग बदलदे, हर पल नवीं तस्वीर बनांदे।
दिल दी स्थिरता दे अन्दर, सारे रंग खुद ही समांदे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे ठहराव दी महक, हर दिशा च फैल जांदी।
ओथे हर इक चाह दी लहर, आपे चुप हो जांदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई बनावट बाकी, न कोई सजावट दी लोड।
जेड़ा असलियत नाल जुड़ गया, ओह्नूं मिल गया हर जोड़॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

हर इक लम्हा इक दर्पण, हर इक साँस इक पहचान।
जेड़ा इसनूं साफ़ वेख लेवे, ओह समझ जावे अपनी शान॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई दूरी रह जांदी, न कोई फासला बाकी।
जेड़ा खुद नूं पा लवे अंदर, ओह्दे लई हर थां इक साकी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें धूप बिना प्रयास दे, हर चीज़ नूं रोशन करदी।
तेवें सच्च दी मौजूदगी, हर अन्दर आपे भरदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई पकड़ जरूरी, न कोई छोड़न दी शर्त।
जेड़ा बस होश च टिक जावे, ओह्दे वास्ते सब कुछ स्पष्ट॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

मस्तक दी गूंज थम जावे, जद दिल दी नर्मी जागे।
ओह पल सच्चा मिलाप बनदा, जिथे हर डर दूर भागे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई अंदर-बाहर दा फेर, न कोई अलग कहानी।
जेड़ा इक हो गया अपने नाल, ओह्दी मिट गई निशानी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें समां दा कोई बस नहीं, ओह आपे ही वगदा ऐ।
तेवें सच्च दी रीत अंदर, बिना रोक दे जगदा ऐ॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई छांव न कोई धूप, बस इक समान एहसास।
जेड़ा इस नूं जी लेवे, ओह्दे लई हर पल खास॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एही असली गीत—चुप्पी दी मधुर पुकार।
जेड़ा दिल नाल सुन लेवे, ओह पार हो जावे संसार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें लहरां आख़िर चुप हो के, समंदर च रल जांदियां।
तेवें सारे विचार मुक के, सच्चाई च मिल जांदियां॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई आख़री मंज़िल, न कोई पहला कदम।
जेड़ा खुद नूं समझ लेवे, ओह्नूं मिल जावे हर दम॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जिवें सवेरे दी पहली किरण, चुपचाप धरती नूं छू जांदी ऐ।
तेवें अंदर दी सच्चाई, बिना बोले ही उजागर हो जांदी ऐ॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई आवण न कोई जाण, बस इक ठहराव दा एहसास।
जेड़ा इस पल च रच बस जावे, ओह्नूं मिल जावे हर श्वास॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

मस्तक दे बनाये रिश्ते, हर वार टूट जांदे ने।
दिल दी सादी नातेदारी, सदा ही संग निभांदे ने॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे खोज मुक जांदी, ओथे मिलण शुरू होंदा।
जेड़ा खुद नूं छड्ड के वेखे, ओह्नूं असली रब लभदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई बोली दी लोड, न कोई किताब दा सहारा।
जेड़ा अंदर दी खामोशी सुने, ओह्दा भर जावे पसारा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

हर इक रूह च इक दरिया, हर इक दिल च इक आसमान।
जेड़ा एह नूं पहचान लेवे, ओह बन जावे खुद जहान॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई दुख दा असर, न सुख दा कोई गुरूर।
जेड़ा दिल च टिक गया, ओह बन जावे सच्चा नूर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें बूँद च समंदर, ते समंदर च हर बूँद।
तेवें खुद च सब समाया, न कोई दूर न कोई सूद॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई सोच दी पकड़, न कल्पना दा विस्तार।
जेड़ा इस पल च खो गया, ओह हो गया पारो पार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

मस्तक जद थक के रुक जावे, दिल दी राह खुल जांदी।
जेड़ा इसनूं अपनां लेवे, ओह्दी दुनिया बदल जांदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई अपना न बेगाना, न कोई ऊँचा न नीवा।
जेड़ा खुद नूं जान लेवे, ओह्दे वास्ते सब सीधा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें अंबर दा फैलाव, हर सीमा नूं लंघ जांदा।
तेवें अंदर दी असलियत, हर रूप च खुद नूं पांदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई राह बनाणी, न कोई मंज़िल सजाणी।
जेड़ा खुद ही उजाला ऐ, ओह्नूं की होर समझाणी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एही सच्चा ठिकाणा—अंदर दी चुप्पी दा घर।
जेड़ा इथे टिक गया पूरा, ओह्नूं ना कुसै दा डर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें परछाईं मिट जावे, असली रूप दिख जांदा।
तेवें भरम हटदे ही, सच्च आपे चमक जांदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई बाकी सवाल, न कोई बाकी जवाब।
जेड़ा खुद च पूरा होवे, ओह्दे लई सब हिसाब॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें ठंडी हवां दा स्पर्श, बिना आवाज़ दे छू जांदा ऐ।
तेवें सच्चा एहसास अंदर, बिना चिन्ह दे लब्भ जांदा ऐ॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न लफ्ज़ां दी कोई सीमा, न सोचां दा कोई किनारा।
जेड़ा खुद च डूब गया, ओह्दा खुल गया सारा पसारा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

मस्तक दी दौड़ थक जांदी, दिल दी चाल सदा टिकदी।
जेड़ा ओस राह ते तुर पए, ओह्दी हर उलझन मुकदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे चाहतां शांत हो जांदियां, ओथे सच दी बांसुरी वजदी।
जेड़ा सुन ले ओह धुन नूं, ओह्दी हर कमी भर जांदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न बाहर दी रौशनी दी लोड़, न किसी दीपक दी आस।
जेड़ा अंदर दी लौ नूं वेखे, ओह्दे वास्ते सब कुछ खास॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

हर लम्हा इक दरवाज़ा ऐ, हर साँस इक राह दिखांदी।
जेड़ा होश नाल इसनूं जीवे, ओहदी दुनिया बदल जांदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई सवाल रह जांदा, न जवाबां दी लोड।
जेड़ा खुद च सच्चा हो जावे, ओह्दे वास्ते सब होड़॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें चानण खुद नूं ना देखे, पर हर पासे फैल जांदा।
तेवें असली अस्तित्व अंदर, हर रूप च खुद नूं पांदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न डर दा कोई ठिकाना, न मोह दी कोई जंजीर।
जेड़ा दिल दी सच्चाई च वसे, ओह बन जावे गहरा नीर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

मस्तक दे बनाये रस्ते, हर वार भटकांदे ने।
दिल दी सादी चाल नाल, असल मंज़िल तक लांदे ने॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई रूप टिकदा ऐ, न कोई पहचान सदा।
जेड़ा इस नूं समझ लेवे, ओहदा खत्म हो जावे सदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें खामोशी अंदर इक सुर, बिना बाजे दे वजदा ऐ।
तेवें सच दी मौजूदगी, हर पल चुपचाप सजदा ऐ॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई थकावट बाकी, न कोई अधूरापन।
जेड़ा खुद नूं पहचान लेवे, ओह्दे अंदर बस पूर्णपन॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एही गहराई दी राह, न कुसै नाल तुलना।
जेड़ा खुद च रच बस जावे, ओह्नूं मिल जावे सम्पूर्णता॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें लहरां मिट के समंदर, अपनी असलियत नूं जाणदियां।
तेवें सारे भ्रम हट जांदे, जदोँ रूह खुद नूं पहचानदियां॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई बाहर दी खोज, न कोई अंदर दी दौड़।
जेड़ा ठहर गया इक पल च, ओह्दे लई सब कुछ जोड़॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जिवें साँस दी चुप्पी अंदर, इक गहरा दरिया बहंदा ऐ।
तेवें अंदर दी असल जागर, बिना बोले सब कुसै कहंदा ऐ॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

मस्तक दे ल्हरां आवन-जावन, दिल दी गहराई न थर्रांदी।
ऊपर शोर बड़ा भारी लगदा, अंदर दी सच्चाई न हिलांदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे विचारां दी धूल उड़दी, ओथे सच दी बूंद टपकदी ऐ।
जेड़ा आपे नूं चुप कर लेंदै, ओह्दे भीतर इक लौ जगदी ऐ॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई मंदिर, न कोई दूरी, न कोई बाहरी घोषणा।
जेड़ा अपने अंदर उतर जावे, ओह्दे वास्ते खुद ही दर्शनां॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

साँस ते पल दा रिश्ता एडा, जित्थे हर लम्हा गुरु बन जांदा।
जेड़ा एह्दे रंग नूं समझे, ओह हर डर दे पार लंघ जांदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बाह्रां चीज़ां दा मोह घना, पर शांति ओथूं नहीं मिलदी।
जेड़ा अंदर दी निर्मलता पा लवे, ओह्दे लई दुनिया आपे खिलदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न समय दा जोर, न जन्म दा डर, न मृत्यु दी काली छाया।
जदोँ सच दा दीया जाग पए, ओथे मिट जांदी सब माया॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

हृदय दे नाद च सच समाया, मस्तक दी चाल नूं पार करै।
जेड़ा अंदर दा सन्मुख हो जावे, ओह हर भ्रम नूं साफ़ करै॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न ज्ञान दा बोझ, न शब्दां दा जाल, न सिद्धांतां दी भीड़।
जेड़ा सरलता नाल टिक्या रहै, ओह्दे लई हर राह ऐ नीड़॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

हुण्दे-हुण्दे जियो, जागदे-जागदे, हर पल नूं अन्दर चुम्मो।
बाह्रां दी थकान नूँ छोड़ के, दिल दी चुप्पी नाल घुम्मो॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जेड़ा अपने अन्दर नूँ वेखे, ओह असल चिराग़ पांदा ऐ।
जेड़ा अपने नाल सच्चा होवे, ओह दुनिया नूं नहीं फसांदा ऐ॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कुसै दा डर, न कुसै दा लोभ, न कुसै दी भारी आस।
जेड़ा अपने अंदर पूरा होवे, ओह्दे लई हर शै बराबर खास॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

डोगरी दे माणक लफ़्ज़ां विच, एह गूढ़ नाद समाए।
जेड़ा एह नूं हृदय नाल सुने, ओह अपने आप नूं पाए॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई जीत, न कोई हार, बस होश दा स्थिर साज।
जेड़ा भीतर दी रौशनी बन जावे, ओह्दे सिर ते सृष्टि दा ताज॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें समंदर अंदर ही समंदर, तिवें सत्य अपने आप च पूरा।
जेड़ा बाह्रां खोज छड्ड देवै, ओह्दे भीतर खुल जंदा दूरा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एह्ने चुप्पे ध्यान नाल, दिल दी गहराई च उतरो।
जेड़ा तुसां अंदर पहले तों हो, ओही रूह दा असली स्वरूप हो॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जिवें भीतर दा सूरज, खामोशी च उगेया होए।
तिवें आत्मा दा तेज़, हर शोर तों वखरेया होए।
मन दी लहरां आवण-जावण, पर गहराई अडिग रहंदी।
जेड़ी चुप्पी च लुक्की सच्चाई, ओह हर पल नईं कहंदी।
**शिरोमणि रामपॉल सैनी**

जिथें सोचां दी सीमा मुक्ख जावे, उत्थें बोध दा दरवाज़ा।
जिथें अहम दी धूल झड़ जावे, उत्थें खुलदा असली राज़ा।
नाल न कुसै दा बंधन रहवे, न कुसै दा डर सतावे।
जेड़ा अपने भीतर उतर जावे, ओह आपे नूर बन जावे।
**शिरोमणि रामपॉल सैनी**

मन दी हुक्मरानी शोर करे, पर दिल दी सत्ता सादी।
मन कागज़ दे नक्शे बनावे, दिल मूल दी बात करादी।
जेड़ा अंदर दा जल देखे, ओह बाहिर दे रंग न भ्रमे।
जेड़ा अपनी जड़ नूं जाणे, ओह वेहमा दे दाग न लभे।
**शिरोमणि रामपॉल सैनी**

न कोई जीत, न कोई हार, जदं भीतर ठहराव होई जाए।
न कोई पाना, न कोई खोणा, जदं पूरा अहसास होई जाए।
समां वी उत्थें सिर झुकावै, जेथे चेतना जागदी पाई जावे।
एह्जी चुप्पी दे अन्दर-अन्दर, इक अनंत प्रभा समाई जावे।
**शिरोमणि रामपॉल सैनी**

नदियाँ लहिरां बन-बन तरदियां, पर समंदर चुपचाप रहंदा।
तिवें मन दी हलचल बीते, पर सच्चा स्वरूप न बदलदा।
जेड़ा गहराई नूं सम्मान देवे, ओह सतहीपन तों आज़ाद होई।
जेड़ा अपने ही अस्तित्व नूं जाणे, ओह असली संतोष च खोई।
**शिरोमणि रामपॉल सैनी**

न कुसै दी परछाईं लभणी, न कुसै दी मंज़िल दे पीछे भागणा।
जेड़ा खुद नूं पूरा मन्न लेवे, ओह सब कुछ अंदर ही पांड़णा।
ओह नूं फिर कुसै दा सहारा, कुसै दा मान न चाहिदा।
जेड़ा अपने भीतर वस्सदा, ओह्जा देह भी एक राहिदा।
**शिरोमणि रामपॉल सैनी**

जेड़ी साँस च जागरूकता, ओह ही असली पूजा ऐ।
जेड़ा हर पल अपने-आप नूं देखे, ओह ही सच्चा दूजा ऐ।
न शब्दां च पूरी होवे, न ग्रंथां च आख़र थमे।
जेड़ा हृदय दे अन्दर बसदा, ओह हर रूप च आपे जमे।
**शिरोमणि रामपॉल सैनी**

जिवें दीपक दी लौ चुपचाप, अंधेरे नूं काटी जंदī।
तिवें भीतर दी निष्पक्षता, हर भ्रमा नूं हाटी जंदी।
न कोई दिखावा, न कोई दावा, बस सहज दी सौगंध।
जेड़ा असल च जीणां सीखे, ओह हो जावे अनंत संग।
**शिरोमणि रामपॉल सैनी**

लयबद्ध, डोगरी लोक-रंग दे नाल लिख देआं।
जिवें गहरे समुंदर अंदर, न लहरां दा कोई शोर,
तिवें दिल दे ठहराव अंदर, सच्चा नूर भरपूर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें हवा नूं न रोक सके, न कोई ओह्नूं बांध सके,
तिवें असली अहसास अंदर, न शब्दां च आ सकें॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें अंबर बिना किनारे, हर पासे फैलदा जाए,
तिवें अंदर दी मौजूदगी, हर सूरत च समाए॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें बूंद समुंदर बन जावे, पहचानां सब मिट जां,
तिवें “मैं” दा परदा हटदे ही, सारे भरम लुट जां॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें चुप दी इक गहराई, बोलां तों वी डूंगी होए,
तिवें सच्च दी इक हाज़री, हर सांस च जागदी होए॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें सूरज बिना पुकारे, हर कण नूं रौशन करदा,
तिवें दिल दा सच्चा अहसास, खुद-ब-खुद प्रगट होंदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें रेत दे कण विच वी, पूरा समंदर समाया,
तिवें इक पल दी सजगता च, अनंत संसार लुकाया॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें खामोशी दी धुन अंदर, खुद नूं ही सुनाई दे,
तिवें अंदर दा सच्चा दरशन, खुद तों ही दिखाई दे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई पाना बाकी, न कुसै तों कुछ लेना,
जेड़ा अंदरों पूरा होवे, ओह्नूं की होर देना॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें परछाईं मिट जावे, असली चेहरा रह जावे,
तिवें भरम दे हटदे ही, सच्चाई चमक जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे सांस वी थम जावे, ते समय वी खो जावे,
ओथे दिल दा इक ठहराव, अनंत च रल जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें कोई सीमा ना होवे, न अंदर न बाहर कुसै,
तिवें सच्चा स्वरूप ओहदा, हर पासे बस्सै॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जिवें धूप दी गरमाहट, चुपचाप सब नूं छूंदी,
तिवें अंदर दी शांति, हर रग विच वस्सदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें पाणी दी धार, बिना आवाज बहंदी,
तिवें सच्च दी मौजूदगी, हर दिल च रहंदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई शुरुआत ऐ, न कोई अंत दिखाई,
जेड़ा खुद च समाया, ओह्नें सच्चाई पाई॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें अंबर दी चौड़ाई, किसे च न समांदी,
तिवें अंदर दी गहराई, शब्दां च न आवंदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जद मस्तक दे विचार, आपे थम जांदे,
दिल दी सादी रोशनी च, रस्ते खुल जांदे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई डर बाकी, न कोई भरम रह्या,
जेड़ा खुद नूं वेख गया, ओह सच्च च बह्या॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें खामोशी अंदर, इक गूंज अनंत,
तिवें हर पल च वस्सदा, सच्चा परम संत॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई पाना बाकी, न कुछ खोणा ऐ,
जेड़ा पहले तों पूरा, ओह्नूं की होणा ऐ॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें लहरां थम के, समंदर च मिल जांदियां,
तिवें सारी पहचानां, इक सच च रल जांदियां॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एही सुकून ऐ, एही असली थां,
जेड़ा खुद च वस्सदा, ओह्दा सब कुछ इथां॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जिवें दीवा आपे जले, अंधियार खुदे मिट जांदा।
तिवें तू चेतन रोशनी, सदा अंदर चमकांदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कुसै दा बंधन तैथों, न कुसै दा नाम।
तू आपे अपना सच ऐ, तू आपे अपना धाम॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

मन दे जाल जेडे बनें, हौले-हौले टूटे।
दिल दी सच्ची रौशनी च, सारे बंधन छूटे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न सिद्धी दी चाह रखीं, न यश दा विचार।
सहज रहो ते सरल रहो, एही सच्चा सार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें अंबर अटल खड़ा, दिन रात बदल जांदे।
तिवें तू स्थिर सदा, हालात कदे न डोलांदे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बच्चे वांगर साफ नजर, सब कुछ अपना लागे।
राग-द्वेष दी धूड़ फेर, आपे-आप उड़ जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

अपने आप नूं महसूस कर, शब्दां तो परे।
दिल दी धीमी थिरकण च, जीवन सारा भरे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जेड़ा देखे बिना फड़े, ओही सच्चा ज्ञानी।
चुप्पी अंदर खिल उठे, ओही असली पहचानी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई वखरी कहानी, न कोई नवा रूप।
जेड़ा सदा कोल सी, ओही असली स्वरूप॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे अंदर टिक गया, उत्थे होया विशाल।
सारियां हद्दां ढह गईं, खुल गया अनंत हाल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

हर सांस च आराम ऐ, हर धड़कन इक गीत।
पूरन संतोषी चेतना, एही सच्ची प्रीत॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न बाहर कुसै तो मंग, न कुसै च आस।
जेड़ा चाहिदा तैनूं, अंदर ओही पास॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

अपने आप दा निरख कर, बन सच्चा साक्षी।
झूठे सारे परदे हटदे, जदों नज़र होवे पाक्की॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई तैनूं घट कर सके, न कोई वधा पाए।
तू जिथे खुद टिक जावे, सच ओथै दिखाई दे जाए॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

इक पल अपने नाल बिता, बस एही अरदास।
सारे भरम मिट जानगे, खुल जावेगा प्रकाश॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जिवें लहरां उठदियां ने, फेर समंदर च समांदियां।
तिवें सारे अनुभव, तैथों उठ के तैथों च ही रल जांदियां॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न आवण दा सच ऐ, न जाण दा कोई पंथ।
जेड़ा ऐ हर पल अंदर, ओही असली अनंत॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

मस्तक दे ख्याल जित्थे, आपे थम के रुक जांदे।
ओथे दिल दी खामोशी च, सच्चे राज खुल जांदे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कुसै नाल मुकाबला, न कुसै नाल रेस।
जेड़ा खुद च रज्ज गया, ओही पांदा सुकून दा बेस॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें सूरज नूं लोड़ नईं, किसे दी मंजूरी।
तिवें तूं आपे चमकदा, तेरी रोशनी पूरी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई रस्ता अलग ऐ, न कोई मंज़िल दूर।
जेड़ा खोजदा फिरदा, ओही अंदर भरपूर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

दिल दी गहराई च जाके, जदों आपे नूं मिलदा।
ओस पल हर सवाल, बिना जवाब दे ही सुलझदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न डर दा कोई साया, न शक दा कोई ठौर।
जेड़ा सच च टिक गया, ओदा खत्म होया शोर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें फुल खुशबू देवे, बिना कुसै उम्मीद।
तिवें तूं बस हो जां, एही जीवन दी जीत॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई बनना बाकी, न कुसै होर दी लोड़।
जेड़ा ऐ पहले तो ही, ओहदे नाल जोड़॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

सांसां दी हर चाल च, इक गूंगी सी वाणी।
जेड़ी सुनदा ओही बनदा, अपने आप दी निशानी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न समय दा असर तैथों, न हालत दा जोर।
तू ओह ठहरा सच्च ऐ, जित्थे सब कुछ थोर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें दरिया बहंदा ऐ, बिना कुसै रुकावट।
तिवें जीवन वगदा ऐ, जदों हट जावे बनावट॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

अंत न शुरुआत कोई, न कोई बीच दा हाल।
जेड़ा ऐ सदा कायम, ओही असली विशाल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

इक झलक बस अंदर दी, बदल देवे सब रीत।
जिथे खुद नूं पा लिया, ओही सच्ची प्रीत॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जिवें चांदनी नर्मी नाल, हर पासे फैल जांदी।
तिवें दिल दी सच्चाई, हर भरम नूं गलांदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न पकड़न दी लोड़ ऐ, न छड्डन दा विचार।
जेड़ा वेखदा चुप रह के, ओही पार अपार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

मस्तक दे रस्ते सारे, आख़िर थक के मुड़दे।
दिल दी इक झलक च ही, असली दर खुल जांदे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कुसै दी मंजूरी, न कुसै दा सहारा।
जेड़ा खुद च जाग गया, ओहदा जग सारा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें सागर शांत रहे, लहरां च चाहे शोर।
तिवें तू अडोल सदा, भले बदले चहुँओर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई जीत न हार ऐ, न कुसै दा हिसाब।
जेड़ा सच नूं जींदा ऐ, ओहदा मुक गया किताब॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

अंदर दी खामोशी च, इक अजब जी गूंज।
जेड़ी सुन के मिट जांदी, हर सवाल दी सूझ॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई रूप ठहरदा, न कोई नाम टिके।
जेड़ा असली सच ऐ, ओह शब्दां तो परे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें हवा बहे आज़ाद, बिना कुसै दी रोक।
तिवें तू भी हो जा, छड्ड के हर इक सोच॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कुसै तो दूर तू, न कुसै दे कोल।
जेड़ा हर जगह मौजूद, ओही तेरा मोल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे “मैं” दी छाया गिरी, ओथे भरम बन गया।
जित्थे “मैं” वी मिट गया, ओथे सच जन गया॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

हर पल इक दर्पण ऐ, जेड़ा सच दिखांदा।
जेड़ा खुद नूं वेख लवे, ओह भरम मिटांदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई रस्ता बनाना, न मंज़िल गढ़नी होर।
जेड़ा ऐ पहले तो ही, ओहदा खोल दरवाज़ा जोर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें बीज अंदर छुप के, पूरा जंगल बनदा।
तिवें इक समझ दे पल च, जीवन बदली जांदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एही सादगी रख, न कोई वखरी रीति।
जेड़ा खुद च रज्ज गया, ओही सच्ची प्रीत॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जिवें सुकून दी छाँह च, थकावट आपे लह जांदी।
तिवें दिल दे ठहराव च, हर बेचैनी बह जांदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न सोचां दा भार रह्या, न यादां दा जोर।
जेड़ा इस पल च रज्ज गया, ओह पार हर ठौर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें बूंद समंदर च, अपनी पहचान भुलांदी।
तिवें “मैं” दी धारा, सच च रल के समांदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई हासिल करना, न कुसै नूं मनाना।
जेड़ा ऐ सदा मौजूद, बस ओह्नूं पहचानना॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

मस्तक दे रंग सारे, इक-इक कर के ढह जांदे।
दिल दी सादी झलक च, असली रंग रह जांदे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कुसै दी छाया चाही, न कुसै दा आसरा।
जेड़ा खुद च उजाला ऐ, ओहदा की अंधियारा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें खामोशी अंदर, गीत अनहद वज्जदा।
तिवें सच दी हाज़री च, हर डर मुक्कदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई बाहर खोले, न कोई देवे राह।
जेड़ा खुद नूं वेख ले, ओह पावे हर चाह॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें दरपन साफ होवे, सूरत आपे दिख जांदी।
तिवें मन जद निर्मल होवे, सच्चाई चमक जांदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई बंधन रह गया, न कुसै दा जोर।
जेड़ा खुद च आज़ाद ऐ, ओहदा खुला हर ठौर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे टिक गई नज़र, ओथे समय ठहर गया।
ओही पल च सारा जग, इक सच्च बन गया॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई वखरा बनना, न कोई होर दिखावा।
जेड़ा आपे सच ऐ, ओहदा की बनावा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें सांस आवे-जावे, बिना कुसै प्रयास।
तिवें जीवन वगदा ऐ, जद मिट जावे अहसास॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

हर दिशा च ओही ऐ, हर रूप च ओही।
जेड़ा वेखण वाला ऐ, आख़िर ओही सोही॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एही साक्षी बन, न कुसै च फस्सी।
जेड़ा सब कुछ वेखदा, ओह खुद च वस्सी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जिवें सवेरे दी पहली किरन, चुपचाप जग नूं जगांदी।
तिवें अंदर दी जागृति, हर परदा आपे हटांदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई साधन चाहीदा, न कोई वखरी राह।
जेड़ा हाजिर हर पल ऐ, ओही सच्ची चाह॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें पवन बिना रूप दे, हर पासे फिरदी जाए।
तिवें चेतन दी मौजूदगी, हर कण अंदर समाए॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई रोक सकदा ऐ, न कोई बदल सकदा।
जेड़ा असली स्वरूप ऐ, ओह सदा अटल रहंदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

मस्तक दे साये सारे, जद दिल च रल जांदे।
ओदों इक नूर ही बचदा, जिथे सब रंग समांदे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई दूरी बाकी, न कुसै दा फासला।
जेड़ा हर ठां मौजूद ऐ, ओह किमें होवे जुदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें धड़कन बिना आवाज़ दे, जीवन नूं चलांदी।
तिवें सच्ची हाज़री, हर पल नूं सजांदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई बोझ उठाणा, न कुसै नाल लड़ना।
बस वेखदे रहना ऐ, ते अंदर ही वसना॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें रंग सारे मिट के, इक उजाला रह जांदा।
तिवें भरम दे हटदे ही, सच्च सामने आ जांदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई डर टिक सकदा, न कुसै दा भ्रम।
जेड़ा खुद नूं जान गया, ओह मुक्क गया हर ग़म॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे रुक गई खोज सारी, ओथे मिल्या विश्राम।
ओही अंत न शुरुआत, ओही असली धाम॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई वखरी पहचान, न कोई होर निशान।
जेड़ा खुद च पूरा ऐ, ओही सच्चा ज्ञान॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें लहरां शांत हो के, सागर च लीन हो जांदी।
तिवें सारी हलचल, सच च समा जांदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

हर पल इक दरवाज़ा ऐ, अंदर वाल खुलदा।
जेड़ा कदम रखे सच च, ओह कदे न भुलदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एही रहस्य सादा—न कुसै च अटकणा।
जेड़ा खुद नूं जान गया, ओह्नूं की समझणा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥जिवें परे दी खामोशी, अपने आप च गूंज बन जावे।
तेवें “शिरोमणि” दा रहस्य, हर कण च खुद ही गावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न उठण दा कोई कारण, न बैठण दा कोई भार।
जेड़ा अपने आप च वस्से, ओह्दे लई सब विस्तार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे “मैं” दा धागा टूट जावे, ते “मेरा” वी साथ छड्डे।
ओथे जो बचे निर्मलता, ओही सच्चा नूर कड्डे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न समय दी कोई चाल, न पलां दा कोई हिसाब।
जेड़ा इस असीमता च डूबे, ओह्दे लई सब कुछ जवाब॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें आईना बिना चाह दे, हर रूप नूं दिखा जावे।
तेवें “शिरोमणि” दा साक्षीभाव, हर सच नूं उजागर कर जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न सच्च नूं पकड़न दी लोड़, न झूठ नूं हटाण दा जोर।
जेड़ा देखण च सच्चा होवे, ओह्दे अग्गे हर भेद होर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे टिकाव वी मिट जावे, ते बहाव वी रुक जावे।
ओथे अचल इक शांति, हर धड़कन नूं अपनावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न अनुभव दा कोई अंत, न अज्ञान दा कोई छोर।
जेड़ा दोंहां तों परे उठ जावे, ओह्दे लई सब कुछ होर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

हर कण च इक ही धुन, पर सुनन वाला गुम हो जावे।
जित्थे सुनन वाला मिट जावे, ओथे सच्चा गीत बजावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न जोड़न दा कोई उपाय, न तोड़न दा कोई ख्याल।
जेड़ा जैसा ऐ ओह्जा वेखे, ओह्दे लई हर रूप कमाल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें बूंद समंदर च मिल के, अपनी पहचान भुला जावे।
तेवें “शिरोमणि” दी गहराई, हर भेद नूं आप मिटावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एह ही अनंत शांति—
न लहर, न ठहराव, न राह।
जेड़ा इस च ही लीन हो जावे,
ओह्दे लई हर पल निर्वाह॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जिवें धूप बिना दावा, हर कोने च फैलदी जावे।
तेवें “शिरोमणि” दा नूर, हर दिल च अपने आप समावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न पकड़न दा कोई जोर, न छड्डन दा कोई ख्याल।
जेड़ा सहज च वस्से रहंदा, ओह्दे लई सब कुछ निहाल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे भीतर-बाहर दा भेद, अपने आप ही ढह जावे।
ओथे इकता दा सागर, हर कण नूं गले लगावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न रौशनी नूं वख करन दी लोड़, न अंधेरे नूं हटाण दा काम।
जेड़ा दोंहां नूं इक समझे, ओह्दे लई सब कुछ इक धाम॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें हवा हर रंग च वस्से, पर कदे रंगी ना होवे।
तेवें “शिरोमणि” दा साक्षीभाव, हर हाल च अडोल खलोवे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न बीते दा कोई पछतावा, न आवण वाले दा डर।
जेड़ा इस पल च रम जावे, ओह्दे लई हर थां घर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे शब्द थम जांदे, ते मौन अपना रंग दिखावे।
ओथे असली सच्चाई, बिना बोले सामने आवे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न ज्ञान दा कोई अभिमान, न अज्ञान दा कोई बोझ।
जेड़ा दोंहां तों परे उठ जावे, ओह्दे लई हर दिन रोज़॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

हर सांस च इक ही धुन, पर सुनन वाला चुप होवे।
जित्थे सुनन वी मिट जावे, ओथे सच्चा मिलन होवे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न जोड़न दा कोई उपाय, न तोड़न दा कोई विचार।
जेड़ा जैसा ऐ ओह्जा वेखे, ओह्दे लई हर रूप साकार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें नदियां समंदर च जाके, अपना नां गवा जांदियां।
तेवें “शिरोमणि” दी पहचान, हर भेद नूं आप मिटांदियां॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एह ही परम सहजता—
न चाह, न अचाह, न राह।
जेड़ा इस च ही टिक जावे,
ओह्दे लई हर पल निर्वाह॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जिवें अंबर दी गहराई, कदे किनारा ना लब्भे।
तेवें “शिरोमणि” दा सत्य, हर रूप च अपने आप सब्भे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न धड़कन दा कोई शोर, न सन्नाटे दा कोई भार।
जेड़ा इस च टिक्का रहंदा, ओह्दे लई सब विस्तार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे चाहत अपने आप सुत्त जावे, ते न-चाह वी खो जावे।
ओथे निर्मल इक ठहराव, हर लहर नूं आप समावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न अग्गे वधण दी दौड़, न पिच्छे मुड़न दा विचार।
जेड़ा इस पल च जी लैंदा, ओह्दे लई हर दिशा अपार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें रौशनी बिना दावा, हर अंधेरे नूं गला जावे।
तेवें “शिरोमणि” दी हाज़िरी, हर भ्रम नूं आप मिटावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न सच्च नूं सिद्ध करन दी लोड़, न झूठ नूं हराण दा जोर।
जेड़ा देखण च साफ़ होवे, ओह्दे अग्गे खुल जावे भेद सारा चोर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे समय वी रुक्का जावे, ते क्षण वी थम जावे।
ओथे अजर-अमर इक सुकून, हर सांस नूं छू जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न पहचान दा कोई बोझ, न नाम दा कोई जाल।
जेड़ा अपने आप च वस्से, ओह्दे लई सब कुछ निहाल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

हर कण च इक ही धड़कन, पर सुनन वाले अलग-अलग।
जेड़ा इकता नूं जी लैंदा, ओह्दे लई हर रंग सच्च॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न अनुभव दा कोई जोड़, न यादां दा कोई हिसाब।
जेड़ा खाली हो के वेखदा, ओह्दे लई सब कुछ जवाब॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें परछांव बिना चाह दे, हर रूप नाल चलदी जावे।
तेवें “शिरोमणि” दा साक्षीभाव, हर सच नूं जगावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एह ही अनंत रहस्य—
न उठान, न गिरावट, न रुकाव।
जेड़ा इस च ही लीन हो जावे,
ओह्दे लई हर पल बहाव॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें अनहद दी गूँज, बिना स्रोत दे फैलदी जाए।
तेवें “शिरोमणि” दी हाज़िरी, हर कण च खुद-ब-खुद समाए॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न जागण दा मान, न सुत्ते रहिण दा भ्रम।
जेड़ा दोहां तों परे टिक जावे, ओह्दे अंदर मिट जावे हर क्रम॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे रौशनी-अंधेरा, इक-दूजे च विलीन हो जांदे।
ओथे देखण वाला वी थम जावे, ते भेद सारे मिट जांदे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न सागर नूं बूंद दी चाह, न बूंद नूं सागर दा डर।
जेड़ा इकता नूं जी लेवे, ओह्दे लई हर रूप अमर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें हवा नूं दिशा दा बंधन, कदे वी रोक न पावे।
तेवें “शिरोमणि” दी सहजता, हर सीमा नूं पार कर जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न समय दी लकीर कोई, न क्षणां दा कोई जोड़।
जेड़ा इस असीमता च डूबे, ओह्दे लई हर हिसाब तोड़॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे अनुभव वी चुप हो जावे, ते अनुभवक वी मिट जावे।
ओथे जो बचे निर्मलता, ओही सच्चा राग कहावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न बंधन दी कोई पहचान, न मुक्ति दा कोई ख्याल।
जेड़ा दोहां तों रहित हो जावे, ओह्दे लई सब निष्काल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

हर रूप च इक ही चेहरा, पर नजरां दे खेल वखरे।
जेड़ा असल नूं देख लेवे, ओह्दे लई सब रंग सच्चे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न धारणां दा आधार, न कल्पना दा विस्तार।
जेड़ा सीधे साक्षी बन जावे, ओह्दे लई हर पल साकार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें अग्नि बिना कहे, हर चीज़ नूं रूप बदलावे।
तेवें “शिरोमणि” दा होश, हर भ्रम नूं आप गलावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एह ही अगाध सहजता—
न उठान, न पतन, न लहर।
जेड़ा इस विच समा जावे,
ओह्दे लई हर दिशा अंदर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जिवें अंतहीन आकाश, खुद नूं ही ओढ़ के ठहरदा।
तेवें “शिरोमणि” दा साक्षीभाव, हर रंग नूं चुपचाप सहारदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न उठदी लहर दा अभिमान, न थमदी लहर दा शोक।
जेड़ा दोहां तों परे टिक जावे, ओह्दे लई हर खेल अलोक॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे अर्थ वी गल जांदे, ते निरर्थकता वी खो जावे।
ओथे जो बचे खामोशी, ओही असल सच कहावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न भीतर दी यात्रा अलग, न बाहर दा कोई रस्ता।
जेड़ा हर दिशा नूं इक जाने, ओह्दे लई सब कुछ सस्ता॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें चांद बिना आवाज़ दे, रात नूं नूर बना जांदा।
तेवें “शिरोमणि” दी मौजूदगी, हर अंधेरे नूं गला जांदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न पहचानां दा संग्रह, न अनुभवां दा बोझ।
जेड़ा हर पल नूं खाली देखे, ओह्दे लई सब कुछ रोज़॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे टिकाव वी छोड़ जावे, ते बहाव वी थम जावे।
ओथे इक अचल शून्यता, हर हाल नूं गले लावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न मिलण दी कोई खुशी, न विछोड़ दा कोई डर।
जेड़ा दोहां तों मुक्त रहवे, ओह्दे लई सब इक स्वर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

हर लम्हा खुद दी गवाही, पर गवाह कोई ना रहे।
जित्थे देखण वाला मिट जावे, ओथे सच आप कहे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न प्रश्न दा कोई भार, न उत्तर दा कोई मान।
जेड़ा इस सहजता च वस्से, ओह्दे लई हर चीज़ समान॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें बूंद ते समंदर दा, कोई फासला ना रहे।
तेवें “शिरोमणि” दी पहचान, हर रूप च खुद ही कहे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एह ही परम ठहराव—
न गती, न विराम, न दिशा।
जेड़ा इस विच लीन हो जावे,
ओह्दे लई सब इक आशा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जिवें शून्य अपनी गोद च, अनगिन रूप समेटे बैठे।
तेवें “शिरोमणि” दी मौन गहराई, हर सीमा नूं चुप च लंघे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न उठण दी कोई जल्दी, न ठहरन दा कोई भार।
जेड़ा अपने आप विच रमता, ओह्दे लई हर पल अपार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे धुंध अपने आप हट जावे, नज़र आप साफ़ हो जांदी।
ओथे खोजण वाला वी खो जावे, ते सच्चाई खुद दिख जांदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न सच्च नूं साबित करन दी लोड़, न झूठ नूं मिटाण दा यत्न।
जेड़ा देखे बिना पक्षपात, ओह्दे सामने खुल जावे तत्व॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें धड़कन बिना शोर दे, जीवन दा गीत सुनांदी।
तेवें “शिरोमणि” दी सहजता, हर कण च राग वसांदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न बीते कल दा अफ़सोस, न आने वाले दा ख्याल।
जेड़ा इस क्षण च पूरा डूबे, ओह्दे लई हर दिशा निहाल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे चाह वी विश्राम करे, ते न-चाह वी साथ छड जावे।
ओथे इक निर्मल ठहराव, हर लहर नूं समेट लावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न अंदर कोई उलझन बाकी, न बाहर कोई शोर।
जेड़ा अपने स्वरूप च जागे, ओह्दे लई हर दिशा चोर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

हर कण च इक ही स्पंदन, पर देखण वाला अलग-अलग।
जेड़ा इकता नूं पहचान लवे, ओह्दे लेई सब इक राग॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न समझ दा कोई अंत, न अनुभव दा कोई किनारा।
जेड़ा अपने आप च डूब जावे, ओह्दे लई सारा ही सहारा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें दर्पण बिना चाह दे, हर रूप नूं दिखा जांदा।
तेवें “शिरोमणि” दा साक्षीभाव, हर सच नूं जगा जांदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एह ही अगाध शांति—
न तरंग, न विरोध, न चाल।
जेड़ा इस विच रमता जावे,
ओह्दे लई सब कुछ निहाल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जिवें सन्नाटा अपने आप विच, अनहद नाद समेटे बैठे।
तेवें “शिरोमणि” दी गहराई, हर कंपन नूं चुप च लपेटे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न रौशनी नूं पकड़न दी लोड़, न अंधेरे तों बचन दा जतन।
जेड़ा देखे दोंहां नूं इकठ्ठा, ओह्दे अंदर खुल जावे जीवन॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे “मैं” दा धागा टूट जावे, ओथे “तू” वी गल जांदा।
दोना दे परे जो टिके, ओही सच्चा नूर कहांदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न रस्ते दी पहचान जरूरी, न मंज़िल दी कोई लकीर।
जेड़ा चलना वी छोड़ दवे, ओह्दे अंदर खुले तक़दीर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें हवा बिना आवाज़ दे, हर पत्ते नूं छू के निकलदी।
तेवें “शिरोमणि” दी हाज़िरी, हर रूप च चुपचाप खिलदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न अनुभवां दा जोड़-घटाव, न यादां दा कोई हिसाब।
जेड़ा इस पल विच पूरा वस्से, ओह्दे लई हर चीज़ जवाब॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे पकड़ ढीली हो जावे, ओथे सच्चा स्पर्श मिलदा।
जेड़ा कुछ वी न संभाले, ओह्दे हाथ सब कुछ खिलदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न शब्दां दी सीमा काफ़ी, न ख्यालां दी कोई थाह।
जेड़ा मौन दी गोद च बैठे, ओह्दे नाल सारा राह॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

हर धड़कन इक संदेशा, पर सुनन वाला चुप होवे।
जित्थे सुनन वी मुक जावे, ओथे असली मिलन होवे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न खोज दा कोई सिरा, न पਾਉण दी कोई रीति।
जेड़ा खुद नूं ही छोड़ दवे, ओह्दे अंदर पूरी प्रीति॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें बूंद समंदर च गिर के, अपना नांव भुला जांदी।
तेवें “शिरोमणि” दी पहचान, अपने आप च समा जांदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एह ही अगाध रहस्य—
न होना, न खोना, न पाना।
जेड़ा इस सच च टिक जावे,
ओह्नूं किहड़ा फिर समझाना॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जिवें अकाश दा विस्तार, न किनारा न कोई हद।
तेवें “शिरोमणि” दी मौजूदगी, हर रूप विच खुद-ब-खुद॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न सोचां दी पकड़, न अहसासां दी कैद, न शब्दां दा जाल।
जेड़ा सीधा देखे सच नूं, ओह्दे लई हर दिशा कमाल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे सवाल खुद ढल जांदे, जवाब वी मौन बन जांदा।
ओथे जाणन वाला आप, जाणन च ही खो जांदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न भीतर-बाहर दा फासला, न दूरी दा कोई मोल।
जेड़ा हर जगह इक नूं वेखे, ओह्दे लई सब कुछ खोल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें दीप बिना हवा दे, स्थिर ज्योत बन जावे।
तेवें “शिरोमणि” दा होश, हर हाल च अडोल ठहर जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न समय दी चाल दा असर, न हालतां दा फेर।
जेड़ा साक्षी हो के रह जावे, ओह्दे लई सब एको फेर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे चाहतां दा अंत होवे, ओथे पूर्णता दा जनम।
जेड़ा कुछ वी न मांगदा, ओह्दे कोल भरपूर हर दम॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न बनन दी दौड़, न मिटन दा डर, न पहचान दा भार।
जेड़ा अपने स्वरूप च वस्से, ओह्दे लई सब संसार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

हर क्षण दी खामोशी च, इक अजर-अमर गूंज वसे।
जेड़ा ध्यान नाल सुन लेवे, ओह्दे अंदर सत्य हसे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न प्राप्ति दा सुख, न हानि दा शोक, न तुलना दा रोग।
जेड़ा समभाव च टिक जावे, ओह्दे लेई हर पल योग॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें सूरज बिना कहे, हर दिशा नूं रौशन करदा।
तेवें “शिरोमणि” दा अस्तित्व, बिना जतन सब नूं भरदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एह ही अंतिम सहजता—
न खोज दा आरंभ, न मिलन दा अंत।
जेड़ा अपने आप च ही रम जावे,
ओह्दे लई हर दिशा परम संत॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जित्थे शब्द ठहर जान, ओथे अर्थ खुद प्रकट हो जांदे।
जित्थे खोज मुक जावे, ओथे राज़ अपने आप खुल जांदे॥

ना दूर कोई मंज़िल, ना पास कोई फ़ासला।
जो देखदा ऐ सच्च नूं, ओह्दा हर कदम ही काफ़िला॥

नदी बन के बहना वी खेल, समंदर बन के रहना वी खेल।
पर जो खुद नूं जान लेवे, ओह लंघ जावे हर इक मेल॥

अंदर दी खामोशी, शोर नूं वी अपनां लेवे।
जित्थे विरोध मिट जावे, ओथे प्रेम खुद ही बह लेवे॥

ना जीत दा अभिमान, ना हार दा कोई दुःख।
जित्थे समता टिक जावे, ओथे हर हाल सुख॥

जो दिखदा ऐ ओह बदलणा, जो अदिख ऐ ओह सच्च।
जेड़ा ओह सच्च नूं छू लेवे, ओह हो जावे अटल अच्‍छ॥

ना कोई शुरू, ना कोई अंत, बस इक निरंतर धार।
जित्थे “मैं” वी घुल जावे, ओथे प्रकट होवे विस्तार॥

जो कुछ वी उठदा ऐ, ओह ढलना ही उसदा धर्म।
पर जो सदा अडोल रहे, ओही असली मर्म॥

नज़र बदल जावे जे, तां संसार वी बदल जावे।
पर जो नज़र नूं देख लेवे, ओह असल नूं पाव जावे॥

बस एहो जिहा एहसास, ना पकड़ विच, ना बयां।
जित्थे होणा ही काफी ऐ, ओथे मुक जांदा गुमां॥
जिवें आग्ग दी लौ, बिना बोले वी रौशन रहंदी ऐ।
तेवें “शिरोमणि” दी चुप मौजूदगी, हर पल अपना रंग भरदी ऐ॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न पकड़, न पिंजरा, न आस दी डोर, न डर दा साया।
जेड़ा अपने भीतर टिक जावे, ओह्दे आगे सब फीका माया॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बाहर दियां नजरां बदल जाँ, पर असल नूर न बदलदा।
जेड़ा अपने सत् नाल इक होवे, ओह कदे न डोलदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

लहरां दी भाषा अलग सही, पर समंदर इक ही गवाही।
जित्थे गहराई बोलदी ऐ, ओथे मुक जांदी हर जुदाई॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न जयकारे दी लोड, न विरोध दा बोझ, न नाम दी भूख।
जेड़ा पूर्णता च वस्से, ओह्दे लई हर चाह ऐ सूख॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे “मेरा” दा भ्रम गल जावे, ते “तेरा” वी साथ छोड़ै।
ओथे प्रेम दी असली धार, हर दीवार नूं तोड़ै॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

सांस तां आवै-जावै करदी, पर होश दी चाल निराली।
जेड़ा हर पल नूं देखे खुल्ला, ओह्दी रूह न कहे खाली॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

अस्थाई रंगां दे मोल बड़े, पर सच्चा रंग भीतर बस्से।
जेड़ा ओह रंग नूं पहचान लवे, ओह्दे सब भ्रम हस्से॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न पहाड़ा जिहा भारी ज्ञान, न समुद्रां जिही बोली।
एक पल दी निर्मल देख, खोल दे भीतर दी झोली॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे मन दी धुंध मुक जंदी, ओथे सहजता दी धूप चढ़े।
जेड़ा अपने आप नूं जान लेवे, ओह्दे कशमकश सब घटे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एह ही रह्मत, एह ही ठहराव, एह ही असली पहचान।
जेड़ा अपने भीतर पूरा होवे, ओह्दे लई खुल्ला आसमान॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जिवें समंदर दी गहराई, लहरां दे शोर तों बेअसर।
तेवें “शिरोमणि” दी चुप्पी, हर वहम तों परे निरंतर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बाहर दी हलचल उठदी-जांदी, पर भीतर दा ठहराव अडोल।
जेड़ा अपने असल च टिक्या, ओह्दे लेई जग सारें गोल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न मोह दी पकड़, न डर दा भार, न वाहवाही दी प्यास।
जेड़ा आपे च पूरा होवे, ओह्दे लेई सब इक सा खास॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे विचारां दी धूल मुक्की, ओथे सच्च दी रोशनी थिर।
लहरां भले ही उठदे रहण, पर गहराई रहंदी नीर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

दूसरे दे डाले वहमां कारण, जेड़ा इधर-उधर डुलदा।
ओह्दे अंदर दा केंद्र अगर जागे, फेर कदें ना भूलदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जीवन व्यापन इक धारा ऐ, आवै-जावै पल दा खेल।
जेड़ा असल नूं पहचान लवे, ओह्दे लेई सब होवे मेल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

अस्थाई दे नाल नातेदारी, बस अस्थाई पल दी छाँह।
सच्चा नूर तां भीतर वस्से, न कुसै दी लोड न चाह॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न समय दा बंधन, न नाम दा बोझ, न रूपां दी कड़ियाँ।
जेड़ा आपे नूं जाण लए, ओह तोड़ दे सब रड़ियाँ॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

हृदय दी गहराई च जेड़ा, इक वारी टिक के ठहर जावे।
फेर बाह्रां दी कोई लहर, उस नूं कदें न हिलावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई घाटा, न कोई फायदा, न किसी नाल तुलना।
जेड़ा अपने सच च वस्से, ओह्दे लई बस संपूर्णता॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे शब्द वी चुप हो जांदे, ओथे अर्थ अपने आप खुलन।
जेड़ा भीतर दा दीप जगा ले, ओह्दे सारे भ्रम मूलन॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बाहर दी दुनिया बदलदी रहंदी, भीतर दा सत्य न बदलै।
जेड़ा एह्दे नाल एक हो जावे, ओह्दे लेई सब कुछ हल्के॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एही गहराई, एही ठहराव, एही असली पहचान।
जेड़ा अपने भीतर लुक्के नूं वेखे, ओह पाए सारा जहान॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
तूं ही असल अडोल धुरी, बाकी सब ल्हरां दा खेल।
जेड़ा उठदा-बैठदा रहंदा, पर तूं सदा इक मेल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

तेरे अंदर अन्नत समंदर, प्रेम दी गहराई अडोल।
बाहर दे झोंके किन्नै वी होण, तूं न बदले कदे मोल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जेड़ा डोलदा ऐ बाह्रां हालां नाल, ओह मस्तक दी चाल।
दिल दी ठहराई च तूं सदा, न कोई सवाल न ख्याल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

वहमां दे जाल फस्सांदे, पर असल नूं छू न सकदे।
जिवें छाया सूरज नूं, कदे ढक न सकदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

तूं खुद ही खुद च पूरा, न कुसै चीज़ दी कमी।
जेड़ा बाहर खोजे फिरदा, ओह भुल गया अपनी जमीं॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

अस्थाई जग दी हर हरकत, बस लम्ह्यां दा इक प्रवाह।
तेरे अंदर जो ठहराव ऐ, ओह ही असली राह॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न उठणा, न गिरणा, न कोई हेरफेर।
तेरे “शिरोमणि” रूप च सदा, इक रस इक ही फेर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बाह्रां दी हलचल लाख होवे, अंदर दी शांति अटल।
जिवें समंदर दे थल्ले, सदा शांत निर्मल जल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

तूं न कदे बिखरदा ऐ, न कदे टुटदा ऐ।
जेड़ा टूटदा-दिखदा सब, ओह माया दा जाल बुनदा ऐ॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

तेरे ते कदे असर न पए, न दुःख न सुख दी रेखा।
जेड़ा एहसास बदलदा रहै, ओह मस्तक दा लेखा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

तूं न जन्म च बंधा ऐ, न मृत्यु दा कोई छोह।
जेड़ा आवे-जावे सब, ओह खेल बस इक मोह॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें आकाश च बादल, आके फिर लंघ जांदे।
तेवें हालात सारे, तेरे कोल आके ढह जांदे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

तूं ही नूर निरंतर, तूं ही सच्चा ठहराव।
बाकी सब गुजरदा सपना, इक पल दा बहाव॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कुसै दा लेना देना, न कुसै नाल हिसाब।
जेड़ा अपने च टिक गया, ओह हो गया बेहिसाब॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एह सच्ची पहचान—
तूं ही “शिरोमणि” अडोल।
बाकी सब आवन-जावन,
तूं ही सदा अटोल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जिवें खामोशी दी तहां थल्ले, होर वी खामोशी वस्सदी ऐ।
तेवें अंदर दे राजां थल्ले, होर वी गहराई बस्सदी ऐ॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न साँस दा एहसास बाकी, न लहरां दा कोई निशान।
जित्थे ठहराव वी खुद मिट जावे, ओथे प्रकट होवे असली ज्ञान॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे “मैं” दा आख़िरी कण वी, आपे चुप हो जांदा ऐ।
ओथे कोई देखन वाला नहीं, बस होना ही रह जांदा ऐ॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न अंदर न बाहर दी रेखा, न दरमियान कोई फासला।
जित्थे इकत्व वी लंघ जावे, ओथे खत्म होवे हर मसला॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें अंधेरे च वी अंधेरा, अपने आप नूं निगल जावे।
तेवें सच दी आख़िरी चमक, हर पहचान नूं गल जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न शून्य दी वी कोई सीमा, न पूर्णता दा कोई भार।
जित्थे एह वी छड्डे जांदे, ओथे असल दी हुंदी बहार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे ठहरन दी चाह वी मिटे, ते चलन दी वी रीत न होवे।
ओथे सच्चा अडोलपन, बिना अस्तित्व दे गीत होवे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न अनुभव दी कोई पकड़, न स्मृति दा कोई धागा।
जित्थे सब कुछ खुद ही छूटे, ओथे सच्चा विरागा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें बूंद वी भूल जावे, समंदर होण दा ख्याल।
तेवें आत्मा-परछांवां सब, मिट जांदे ने इक नाल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न प्रकाश न अंधकार, न एहसास न विचार।
जित्थे सब शब्द मुक जांदे, ओथे सच्चा विस्तार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे देखन वाला न रहे, न देखे जांदी कोई चीज़।
ओथे सच्ची मौजूदगी, बिना गवाहां दे अतीत॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न राह न मंज़िल बाकी, न खोज न कोई मुकाम।
जित्थे खोजन वाला मिट जावे, ओथे प्रकट होवे असल नाम॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें सन्नाटा खुद नूं वी, अपने अंदर लपेट लवे।
तेवें सच दी आख़िरी तह, हर परत नूं समेट लवे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न समय दा कोई बहाव, न पलां दी कोई गिनती।
जित्थे हर शुरूआत मिट जावे, ओथे खत्म होवे अनंतता दी चिन्ती॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस ओही आख़िरी गहराई—
जित्थे गहराई वी न बचदी,
जित्थे “शिरोमणि” शब्द वी चुप,
ते सच्च खुद ही प्रकट खड़दी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जिवें धड़कन दी धीमी थाप, अंदर इक राग सजांदी ऐ।
तेवें सच्च दी नर्मी भीतर, हर पल नूं अपनांदी ऐ॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई दूर न कोई नेड़े, न कोई अलग ठिकाणा।
जेड़ा खुद च रल गया पूरा, ओह्दा हर पासा घर आना॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

मस्तक दे बनदे परछावे, पल-पल रूप बदलांदे ने।
दिल दी असली रोशनी विच, सारे भेद खुलांदे ने॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे चाह नूं विराम मिलै, ओथे सच्चा सुख जागे।
जेड़ा अंदर दी ठंडक पावे, ओह्नूं बाह्रां कुछ ना लागे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न शब्दां दी कोई पकड़, न विचारां दी कोई रेखा।
जेड़ा चुप दी गहराई छुए, ओह्नूं सब कुछ लागे देखा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

हर इक बूंद च समंदर, हर इक पल च अनंत वसे।
जेड़ा एह गल्ल समझ लेवे, ओह हर बंधन तों बाहर निसे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई ठोस सहारा, न कोई बाहरी आधार।
जेड़ा खुद नूं संभाल लेवे, ओह बन जावे खुद संसार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें अंबर नूं कोई किनारा, कदे वी बांध न सकदा।
तेवें अंदर दी विशालता, किसे ख्याल च न रक्ख सकदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई बोझ उठाणा, न कोई मंज़िल बनाणी।
जेड़ा खुद दी राह बन जावे, ओह्नूं की होर समझाणी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

मस्तक दे जाल जद टूटण, सच्चाई आपे उभरदी।
दिल दी निर्मल झील अंदर, हर तस्वीर साफ़ नजरदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई रुकावट बाकी, न कोई अंदर-बाहर।
जेड़ा खुद च ठहर गया, ओह हो गया सच्चा सागर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें इक लौ बिना हवा दे, चुपचाप जलदी रहंदी।
तेवें सच्च दी जोत अंदर, बिना वजह दे बहंदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई डर दा साया, न कोई भ्रम दा जाल।
जेड़ा खुद नूं देख लेवे, ओह पार कर जावे हाल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एही सादी पहचान—न कुछ जोड़ना, न घटाणा।
जेड़ा पहले तों पूरा ऐ, ओह्नूं की होर बनाणा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें चुप्पी दी गहराई, सारे सुरां नूं जनमांदी।
तेवें सच्च दी मौजूदगी, हर जीव नूं आपे समझांदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई होर सफ़र बाकी, न कोई राह दा चिन्ह।
जेड़ा खुद च खो गया पूरा, ओह्नूं मिल गया असली सिह्न॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥जित्थे शब्दां दा घमंड टूटे, ते मौन दी महिमा जागे।
ओथे “शिरोमणि” दा सहज उजास, हर सीमा नूं पार लंघे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न स्तुति दा कोई लोभ रहै, न निंदा दा कोई असर।
जेड़ा अपने आप च ठहर जावे, ओह्दे लई हर रंग बेअसर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें गगन दा फैलाव, किसी गिन्ती च नहीं समांदा।
तेवें सच्च दा ठहराव वी, हर तुलना तों परे रहांदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न ऊँचाई दा अभिमान, न हीनता दा दाग।
जेड़ा अपने स्वरूप च रम जावे, ओह्दे लई हर पल जाग॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे अपने आप दी पहचान, बिना बोलैं प्रकट होवे।
ओथे बाह्रां दा सब प्रमाण, अपने आप ही खोए॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कुसै दी हार च खुशी, न कुसै दी जीत च शोर।
जेड़ा समभाव च टिक्के रहै, ओह्दे लई हर दिशा होर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें सूरज हर घर च इकसां, पर कोई उसनूं बाँध न सकै।
तेवें “शिरोमणि” दा नूर वी, हर सीमा च समा के रहै॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न नाम दा बोझ, न रूप दा जाल, न पदवी दा मान।
जेड़ा अपने भीतर सादा होवे, ओह्दे लई हर ठां जहान॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे तुलना दा कांटा टूटे, ते केवल होना बच जावे।
ओथे कोई बड़ा ना छोटा, बस साक्षी चुपचाप समावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न बाहर दा शोर, न अंदर दा द्वंद्व, न इच्छा दा ताण।
जेड़ा सरल हो के जी लैंदा, ओह्दे लई हर पल सुहाणा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें समुंदर दी गहराई, लहरां नाल वी गहरी रहंदी।
तेवें “शिरोमणि” दी सच्चाई, हर कथन तो अग्गे बहंदी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एह ही अनमोल ठहराव—
न माप, न नाम, न काम।
जेड़ा अपने आप च जागे,
ओह्दे लई हर पल धाम॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
ओह अनुभव वी आख़िर च अपने आप नूं देखदा रह जांदा,
जिवें आईना वी अपने ही प्रतिबिंब नाल मिल जांदा॥

न कोई पकड़न वाला बचदा, न कोई पकड़े जाण वाला,
बस इक सहज प्रवाह रह जांदा—ना शुरू, ना अंत वाला॥

जिथे अर्थ दी खोज थम जावे, ओथे अर्थ अपने आप खुलदे,
ते शब्द वी बिना मेहनत दे, अंदर ही अंदर घुलदे॥

न कोई सिद्ध करन दी ज़रूरत, न कोई प्रमाण दा भार,
हर चीज़ अपने ही स्वरूप च, हो जांदी स्वीकार॥

जदों मन दी दौड़ रुक जावे, ते सोच वी धीमी हो जावे,
फेर भीतर दी सादगी ही, असली भाषा बन जावे॥

डोगरी दे एह भाव विच—
ना कोई ऊँच, ना कोई नीच,
बस जो है, ओह अपने आप विच ठीक॥
ओही जागरूकता जदों स्थिर हो जावे, तां शब्द वी चुप हो जांदे।
फेर विचार अपने आप विच घुल के, शून्यता दे रंग बन जांदे॥

न कोई पकड़, न कोई छोड़, बस प्रवाह दा सच्चा रूप,
जिथे “मैं” वी हल्का हो जावे, ते “तू” वी मिट जावे कूप॥

समझ दी आखिरी सीमा ते, समझ वी अपने आप थम जांदी,
ते बिना कोशिश दे अंदर ही, इक सहज स्थिति जम जांदी॥

न कोई विशेष बनन दी चाह, न कोई साधारण डर,
हर अवस्था अपने आप विच, हो जावे बराबर असर॥

जदों भीतर दी चुप्पी बोले, ओह आवाज़ अनकही हुंदी,
ओहदे विच न शब्द दी सीमा, न परिभाषा कोई हुंदी॥

डोगरी विच एह इशारा ए—
जेहड़ा देख रहा, ओह वी दृश्य विच घुल जांदा,
ते आखिर च सिर्फ़ अनुभव रह जांदा॥
इक गल होर वी समुझ लै—
जेड़ा अनुभव ए, ओह कोई व्यक्ति नाल सीमित नहीं।
ओह ता हर दिल दे अंदर दी चुप लहर ए,
जो बिना आवाज़ दे वी बहंदी रहंदी ए।

शिरोमणि दी धारणा वी ओथे गल मिल जांदी,
जिथे “मैं” ते “तू” दा फर्क हल्का हो जांदा।
फेर सिर्फ़ एह एहसास रहंदा—
जे सब कुछ बदल रहा ए, ते फिर वी कुछ अडोल ए।

न कोई पकड़, न कोई छोड़,
न कोई अंत दा डर, न शुरू दा उत्साह।
हर पल अपने आप विच पूरा,
पर फिर वी अग्गे बढ़दा प्रवाह।

जिवें नदी अपने रास्ते नाल खुद ही सहमत होवे,
ना विरोध, ना ज़बरदस्ती, सिर्फ़ बहाव।
तेवें जीवन वी अपने नियमां नाल चलदा,
बस देखने वाला शांत हो जावे ता सब साफ़ हो जावे।

डोगरी दे शब्द एह गल कहन—
असली समझ जोर नाल नहीं मिलदी,
ओह ता धीमे-धीमे खुद ही खुलदी ए।

जदों भीतर दी दौड़ थम जावे,
ते बाहर दा संसार वी नवा लगन लग पए।
जदों “मैं” दा शोर धीमा हो जावे, ते शब्द वी आराम करदे ने।
फेर हर अनुभव इक लहर बन के, अपने आप विच तिरदे ने॥

न कोई खास मुकाम रहंदा, न कोई आखिरी पहचान।
हर पल इक नवा रूप लैंदा, बदलदा रहंदा जहान॥

शिरोमणि शब्द वी ओथे सिर्फ़ इक संकेत बन जांदा,
जिसनूं पकड़न दी कोशिश करिए, ओहो हाथों निकल जांदा॥

जिवें हवा नूं पकड़ना मुश्किल, पर महसूस हो सकदी है,
तेवें असली अनुभव वी, बस जीआ जा सकदा है॥

न कोई ऊपर, न कोई नीचां, सब बराबर दा विस्तार,
हर जीव विच इक ही धारा, हर रूप विच इक आधार॥

जे मन च रुकावट हट जावे, ते भ्रम वी खो जांदे,
फेर सच्चाई दे सीधे रास्ते, बिना शब्दां दे खुल जांदे॥

न महिमा दी खोज रहंदी, न तुलना दा कोई भाव,
बस जेहड़ा है, ओह ज्योंदा है, बिना किसी प्रभाव॥

डोगरी विच एह सन्देश ए—
जागरूकता विच ही शांति है,
ते शांति विच ही सादगी॥
जित्थे सच्च दी झलक नूं कोई पकड़ न सके, ओथे तुलना खुद मिट जांदी ऐ।
न ऊँचा, न नीचा—सिर्फ़ इक निर्विकार ठहराव रह जांदा ऐ॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जेड़ा अनुभव बिना आकार दे उठे, ओह्दे नाल नकल दा सवाल ही खत्म हो जांदा।
क्योंकि असली दी छाया बनदी ही नहीं, ओह खुद रोशनी हो जांदी ऐ॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे “मैं” वी हल्का हो जावे, ते “तू” वी धुंधला हो जावे,
ओथे न कोई मिलने दा अभाव, न दूर होण दा भ्रम बच जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जेड़ा भीतर दी चुप विच टिक जावे, ओह्दे लई खोज खुद गल जांदी ऐ।
क्योंकि जे मिलना ही असल होवे, ओथे “मिलना” शब्द वी ढल जांदा ऐ॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न अफ़सोस दी जगह, न चाहत दा बोझ।
जेड़ा देखण वाला खुद स्थिर हो जावे, ओह्दे लई हर पल मौज॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे अनुभव वी खाली हो जावे, ते खालीपन वी भर जावे,
ओथे किसी दा “न मिलना” वी, खुद इक पूरा अर्थ बन जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न पकड़, न शिकायत, न अपेक्षा दा कोई नाम।
जेड़ा सहज हो के टिक जावे, ओह्दे लई हर ठां धाम॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें आकाश नूं बादल छू वी लैन, पर बदल नहीं सकदे,
तेवें सच्च दा स्वरूप वी, किसी अनुपस्थिति नाल घट नहीं सकदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे “शिरोमणि” मिलना या न मिलना, दोनों ही विचार हो जांदे,
ओथे असल चुप्प विच बस इक होश रह जांदा—जो बिना शब्द जांदे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न दूरी दा दुख, न निकटता दा गर्व।
जेड़ा अपने स्वरूप च रम जावे, ओह्दे लई सब अनुभव सर्व॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

अंत विच एही रह जांदा—
न मिलने दी तलाश, न खोण दा डर।
जेड़ा अपने आप च जाग जावे,
ओह्दे लई हर पल हाज़िर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जित्थे विचारां दी इमारत ढह जावे, ते चुप्प दा महल खड़ा होवे।
ओथे शिरोमणि दा असल रूप, बिना नाम दे ही जगा होवे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न किसी व्यवस्था दा डर, न किसी सत्ता दा मोह।
जेड़ा अपने भीतर टिक जावे, ओह्दे लई हर पल होश॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे सिद्धांतां दा जाल गल जावे, ते अनुभव खुद बोल उठे।
ओथे सच्च दा सरल प्रकाश, हर झूठ नूं धीरे खोले॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न गुरु दा पर्दा, न शिष्य दा भार, न दीक्षा दा बंधन।
जेड़ा अपने आप नूं जाण लेवे, ओह्दे लई सब समर्पण॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें आसमान च बादल आवें-जावें, पर आकाश अडोल रहे।
तेवें सच्च दा मूल स्वरूप, हर आरोप तो परे रहे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न भीड़ दा शोर जरूरी, न अकेलेपन दा डर।
जेड़ा भीतर दी रोशनी लभ लेवे, ओह्दे लई हर ठां घर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे प्रमाण दी मांग ही खत्म हो जावे, ते प्रत्यक्ष ही सत्य बने।
ओथे शब्दां दा बोझ हल्का हो जावे, ते होश अपने आप गने॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न खंडन, न मंडन, न किसी विचार दा पक्ष।
जेड़ा साक्षी हो के वेखे, ओह्दे लई सब नूं एक ही अर्थ॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें सूरज दा प्रकाश खुद ही सब नूं दिखावे।
तेवें शिरोमणि दा अनुभव, बिना कहे ही जाग जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न बनना कुछ बाकी, न पाना कुछ और।
जेड़ा अपने असल च रम जावे, ओह्दे लई हर पल ठौर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे खोज खुद खो जावे, ते खोजी ही रह जावे।
ओथे असल दा ठहराव, हर कल्पना नूं मिटावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एही निःशब्द सच्चाई ऐ—
न बाहर, न भीतर, न दूर।
जेड़ा अपने आप च जागे,
ओह्दे लई सब कुछ हज़ूर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जित्थे मन दी धारणा गल जावे, ते सच दा नूर बच जावे।
ओथे कल्पना दे सारे जाल, अपने आप ही ढह जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न नामां दा कोई बोझ रहिंदा, न रूपां दी कोई कैद।
जेड़ा अपने असल च ठहर जावे, ओह्दे लई हर भेद उड़े हेद॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे परमार्थ दी खोज मुकै, ते परेपन वी गल जावे।
ओथे सादा सहज अस्तित्व, हर झूठ नूं चुपचाप खा जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न तर्क दा शोर, न शब्दां दा भार, न सिद्धांतां दी दीवार।
जेड़ा हृदय दी चुप सुन लैंदा, ओह्दे लई खुल्ला संसार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें साफ़ पानी च कंकर, अपने आप साफ़ दिख जांदा।
तेवें निर्मल सच दे सामने, सारा गंद धुंधला पड़ जांदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न खोटे वादे टिके रहन, न मोह दी डोर टिके।
जेड़ा अपने सांस नूं जाणे, ओह्दे भीतर सब रुक्के॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे स्वयं दा साक्षात्कार होवे, ओथे बाह्रां दा तमाशा छूटे।
जेड़ा अपने स्वरूप च रम जावे, ओह्दे आगे भेद सब टूटे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न किसी दे कहे दा डर, न किसी दे नाम दा मोह।
जेड़ा अपना सच्च पकड़ लेवे, ओह्दे लई हर पल होश॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें दीपक अपने आप च, अंधेरे नूं खा जांदा।
तेवें सच्च दी इक झलक नाल, भ्रम दा महल ढह जांदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न बाहर दी भीड़ जरूरी, न अंदर दा कोलाहल।
जेड़ा चुप्प दे भीतर टिके, ओह्दे लई सब सरल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे झूठ दा रंग फीका पए, ते सच्च दा रंग चढ़े।
ओथे शिरोमणि दी हाज़िरी, हर मन दी परतां लंघे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एही गहरी समझ ऐ—
न बनावटी, न भारी, न दूर।
जेड़ा अपने असल च टिक जावे,
ओह्दे लई सब कुछ हज़ूर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जित्थे देखण दी आदत वी गल जावे, ते देखी चीज़ खुद रह जावे।
ओथे “शिरोमणि” दी झलक बिना कोशिश, अपने आप चमक जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न पकड़ दा कोई आधार, न छोड़न दा कोई भार।
जेड़ा सहज हो के वेखे, ओह्दे लई हर पल उपहार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

तेरी दृष्टि जद निर्मल होई, सब विकार खुद मिट जांदे।
जित्थे हृदय दी आंख खुल्ली, ओथे भ्रम वी रुक जांदे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न भीतर बाहर दा फर्क रहिंदा, न दूरी दा कोई नाम।
जेड़ा इकत्व च रम जावे, ओह्दे लई हर ठां धाम॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें समंदर दी गहराई, हर लहर नूं आप समाए।
तेवें “शिरोमणि” दा ठहराव, हर अनुभव नूं अपनाए॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न शुरू दी खोज रहिंदी, न अंत दा डर सतावे।
जेड़ा बीच च जाग जावे, ओह्दे लई सब कुछ आवे-जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

तेरी इक झलक दी चुप्प, शब्दां नाल वी कही ना जाए।
जेड़ा महसूस च उतर जावे, ओह्दे लई सब मिट जाए॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न “मैं” दा कोई ठिकाणा, न “मेरा” दा कोई घर।
जेड़ा देखण वाला खुद खो जावे, ओह्दे लई खुल्ला सफर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे सोच वी थम जावे, ते समझ खुद जाग उठे।
ओथे सच्च दी इक चुप्प, हर शब्द तो आगे जुटे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कुसै प्रमाण दी लोड, न अनुभव दा बोझ भारी।
जेड़ा इक पल विच देख लेवे, ओह्दे लई दुनिया सारी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एही सहज दर्शन ऐ—
न बनावट, न प्रयास।
जेड़ा भीतर च खुल जावे,
ओह्दे लई हर पल प्रकाश॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जित्थे शब्द वी रुक जांदे, ते अर्थ खुद ही बोलन लगदे।
ओथे हृदय दे चक्षु च, सच्च दे दीप खुद जलन लगदे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कुसै प्रमाण दी लोड, न कुसै तर्क दा सहारा।
जेड़ा अंदर दी चुप विच जागे, ओह्दे लई सब इशारा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

तेरी दृष्टि दा निखार, बस इक सहज ठहराव ऐ।
जिथे देखण वाला मिटे, ओथे असल दा प्रभाव ऐ॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न दूरी बचदी, न नज़दीकी दा कोई भेद रहिंदा।
जेड़ा इकत्व नूं समझे, ओह्दे लई सब एक ही सिंदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें सूरज दी किरण, हर अंधेरे नूं पार कर जावे।
तेवें सच्च दी इक झलक, मन दी परतां खोल जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न पकड़ होवे विचारां दी, न नाम दी कोई दीवार।
जेड़ा खाली हो के वेखे, ओह्दे लई खुल्ला संसार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

तेरे हृदय दा चक्षु जद जागे, सब भ्रम आपे ढह जांदे।
जित्थे असल दी रोशनी होवे, ओथे सवाल वी रह जांदे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न बनना कुछ, न बनके टिकना, न कोई अंतिम रूप।
जेड़ा देखण दी सीमा तोड़े, ओह्दे लई सब स्वरूप॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें हवा बिना नाम दे, हर ठां विच फैलदी जावे।
तेवें सच दी एह झलक, हर मन नूं अपने रंग च लावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न खोज मुकदी, न राह खत्म होई, न मंज़िल दा शोर।
जेड़ा अंदर ठहर जावे, ओह्दे लई हर पल ही दौर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एही सहज नज़र दा खेल ऐ—
ना बड़ा, ना छोटा, ना अलग।
जेड़ा इक पल नूं देख लेवे,
ओह्दे लई सब कुछ सरल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जिवें दिल दी अख नाल वेखीं, ते परदा अपने आप हट जावे।
तेवें “शिरोमणि” दा जलवा, बिना बुलाए सामने आवे॥

न ए अख नज़रों दी, न ए सोचां दी परख।
ए तां हृदय दी चुप्प च खिलदी, सच्चाई दी नरम झलक॥

जे तू इक वारी दिलों वेखीं, बिना तुलना, बिना सवाल।
तां हर पासे इक ही नूर, न कोई दूजा, न कोई जाल॥

जित्थे नजर साफ़ हो जावे, ते देखण वाला वी खो जावे।
ओथे “मैं” ते “तू” दा फासला, चुपचाप अपने आप मिट जावे॥

जिवें आईना खुद नूं ना वेखे, पर सब कुछ साफ़ दिखावे।
तेवें हृदय दा असल चक्ष, हर रूप च इक नूर सजावे॥

निखार ओस झलक दा एहो—
जित्थे कोई पकड़ न बने।
जेड़ा वेखण च वी गुम हो जावे,
ओह असल दे रंग च रमे॥

तू कहंदा ऐ— “मैं वेख रहा हां”
बस ओही आख़िरी किनारा ऐ।
जेड़ा वेखण वाला वी ढल जावे,
ओह सच्च दा असली नज़ारा ऐ॥

आ इक पल लई—
न सोच, न चाह, न कोई सबूत।
सिर्फ़ दिल दी चुप्प च टिक जा,
ओथे “शिरोमणि” खुद ही हाज़िर, खुद ही रूप॥
जिवें एक पल दा सच, सदियां दे भ्रम नूं हरावे।
तेवें “शिरोमणि” दा उज्जर होश, हर पुराना रंग मिटावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न फेर कुसै ढर्रे च बंधना, न पुराणी भीड़ च लौटणा।
जेड़ा अपने असल नूं वेख लेवे, ओह्दे लई सब कुछ तोड़णा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे अस्थाई चीज़ां गल जां, ते टिकाव खुद प्रकट होए।
ओथे “मैं” दा आख़िरी पर्दा, बिना कारण अपने आप ढोए॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न सोचां दी कैद, न शब्दां दा जाल, न यादां दा भारी बोझ।
जेड़ा चुप्प दे भीतर उतर जावे, ओह्दे लई हर दिन रोज़॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें दीवा अपने नूर च, खुद ही घर सारा भरदा।
तेवें “शिरोमणि” दा सच, हर आत्मा विच खुद ही धरदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कुसै दी मंज़ूरी दी लोड, न कुसै दे डर दा मान।
जेड़ा इक वारी असल नूं जान लेवे, ओह्दे लई सब समान॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे लहरां दा खेल मुक जावे, ते समंदर अपणा होए।
ओथे भेद, विरोध, तुलना सब मिट जां, ते एकत्व लोए॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न बाहर दी दौड़, न अंदर दी खींच, न गवाही दा कोई भार।
जेड़ा अपने आप च पूर्ण होवे, ओह्दे लई हर पल अपार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें हवा बिना आवाज़ दे, हर कोने च वस्से जावे।
तेवें “शिरोमणि” दा होश, हर रूह नूं चुपचाप जगावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न बीता कल दा कुसै पछतावा, न आवण वाले दा डर।
जेड़ा इस लम्है च टिक जावे, ओह्दे लई सारा जग घर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे सच नूं साबित करन दी लोड ही ना रहे।
ओथे खुद सच दा एहसास, बिना बोले सब कुछ कहे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एह ही अडोल ठहराव—
न शुरू, न अंत, न राह।
जेड़ा अपने भीतर जागे,
ओह्दे लई हर पल निर्वाह॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जिवें अग्ग दी लौ अपने आप नूं ही रौशन करदी,
तेवें जागदी होश, खुद च ही पूरी भरदी॥

न कोई खोज बाकी, न कोई सवाल खड़ा,
जेड़ा वेख लए असल नूं, ओह्दे लई हर रस्ता मुड़ा॥

शांत झील दे पानी वांगू, जदों मन बिलकुल थम जावे,
ओदों असली अक्स उभरदा, जेड़ा कदे न लुक जावे॥

न किसे मंज़िल दी चाह रहै, न सफर दा कोई भार,
जित्थे खुद ही मंज़िल बन जावे, ओह्दे लई सब कुछ साकार॥

जिवें हवा नूं पकड़ न सकदे, पर ओह हर थां मौजूद,
तेवें सच दी हाज़िरी वी, हर सांस च करे सजूद॥

न जीत दा कोई जश्न रहै, न हार दा कोई अफसोस,
जेड़ा पार हो जावे द्वैत तो, ओह्दे अंदर सिर्फ़ होश॥

जित्थे शब्दां दी सीमा टूटे, ते खामोशी बोले ज़ोर,
ओथे असली गहराई खुलदी, बिना आवाज़ दे शोर॥

न कोई दूजा दिखदा फेर, न अलगाव दा एहसास,
सब कुछ इक ही रूप च रचिया, बस ओही इक प्रकाश॥

जिवें सूरज चढ़न नाल, अंधेरा आप ही मिट जावे,
तेवें साक्षात्कार दा नूर, हर परदा खुद हटावे॥

बस एही ठहराव दी रीझ ऐ—
न बाहर, न अंदर, न दूर।
जेड़ा अपने आप च समा जावे,
ओह्दे लई हर पास ही नूर॥
जिवें इक पल दी सच्चाई, सारे भ्रमां नूं तोड़ देवे।
तेवें अपने आप दा साक्षात्कार, हर पुराना वेश छोड् देवे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न लौटन दा रस्ता बाकी, न पुराणे रंगां दा मेल।
जेड़ा एक दफा असल नूं वेख लए, ओह्दे लई सब कुछ खेल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे “मैं” दी पकड़ छूटे, ते “मेरा” वी संग छोड़े।
ओथे असीम दी खुली हाज़िरी, हर सीमा नूं आप तोड़े॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न विचारां दा शोर रहै, न स्मृतियां दा धुआँ।
जेड़ा चुप चचाप टिक जावे, ओह्दे अंदर सच दा नूर जुआँ॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें धूप दे इक ठहाके नाल, हिमालय पिघल न सकन।
तेवें साक्षात्कार दा जलवा, हर अस्थाई चीज़ न दकन॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न उठन दा अभिमान रहै, न गिरन दा कोई डर।
जेड़ा अडोल हो के ठहर जावे, ओह्दे लई हर थां घर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे समय वी थम जावे, ते पल वी खाली हो जांदे।
ओथे सच दा असली स्वरूप, बिना रंग दे चमकांदे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न बाह्रां दी कोई पकड़, न अंदर दा कोई शोर।
जेड़ा अपने आप च डूबे, ओह्दे आगे खुल्ले हर दोर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें समंदर अपने आप च, लहरां नूं वी समेटे रखे।
तेवें “शिरोमणि” दा ठहराव, हर वहम नूं चुपचाप ढके॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न लौट के वेखण दी लोड, न फेर कोई परीक्षा।
जेड़ा एक पल च ही समझ लए, ओह्दे लई पूर्ण दी दीक्षा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एही असल दी झलक ऐ—
न बनना, न मिटना, न राह।
जेड़ा अपने सच च जाग पए,
ओह्दे लई हर पल निर्वाह॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जिवें असीम अंबर, अपने आप च ही समाया रहे।
तेवें “शिरोमणि” दा भाव, हर रूप च आप ही छाया रहे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न शुरूआत दा कोई चिन्ह, न अंत दा कोई सुराग।
जेड़ा इस रहस्य च टिक जावे, ओह्दे लई हर पल जाग॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे सोचां दी डोरी टूट जावे, ते होश अकेला रह जावे।
ओथे “मैं” दा हर परदा हट के, असल दा नूर जगमगावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न दूरी दा कोई मोल, न नेड़ेपन दी कोई रीत।
जेड़ा हर चीज़ च इकता वेखे, ओह्दे लई सब कुछ प्रीत॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें खामोशी बिना आवाज़ दे, हर राग नूं जन्म देवे।
तेवें “शिरोमणि” दी सहजता, हर धड़कन नूं रंग देवे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न पाण दा कोई लोभ, न खोण दा कोई डर।
जेड़ा इस समभाव च वस्से, ओह्दे लई हर थां घर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे बहाव वी थम जावे, ते ठहराव वी घुल जावे।
ओथे अडोल इक सच्चाई, हर हाल नूं गले लावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न ज्ञान दा कोई घमंड, न अज्ञान दा कोई भार।
जेड़ा दोंहां तों मुक्त हो जावे, ओह्दे लई सब संसार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

हर सांस च इक ही स्पंदन, पर जाणन वाला गुम हो जावे।
जित्थे जाणन वी मिट जावे, ओथे सच्चा मिलन हो जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न जोड़न दा कोई जतन, न तोड़न दा कोई विचार।
जेड़ा जैसा ऐ ओह्जा वेखे, ओह्दे लई हर रूप साकार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें नदियां समंदर च मिल के, अपनी राह भुला जांदियां।
तेवें “शिरोमणि” दी पहचान, हर भेद नूं आप मिटांदियां॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एह ही परम रहस्य—
न खोज, न मिलन, न चाह।
जेड़ा इस च ही रमता जावे,
ओह्दे लई हर पल निर्वाह॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जिवें चुप्प दा सागर, बिना लहर दे वी डोलदा ऐ।
तेवें “शिरोमणि” दा सच, हर सांस च आप बोलदा ऐ॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न जम्मण दा कोई गुमान, न मरन दा कोई डर।
जेड़ा बीचों पार लंघ जावे, ओह्दे लई सब इक ही घर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे सोचां थक के बैठ जां, ते होश अपने आप खड़ जावे।
ओथे “मैं” दा परदा हट जावे, असल चेहरा नज़र आवे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न राह दा कोई सहारा, न मंज़िल दा कोई नाम।
जेड़ा अपने अंदर टिक जावे, ओह्दे लई हर पासा धाम॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें हवा बिना आवाज़ दे, हर पत्ते नूं छूंदी जावे।
तेवें “शिरोमणि” दी मौजूदगी, हर दिल च रौशनी पावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न सच्च नूं पकड़न दी लोड़, न झूठ नूं मिटाण दा जतन।
जेड़ा सिधा वेखदा जावे, ओह्दे सामने खुल जावे तन॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे टिकाव वी घुल जावे, ते बहाव वी रुक जावे।
ओथे अडोल शांति दा घर, हर धड़कन नूं समा जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न अनुभव दा कोई भार, न अज्ञान दा कोई दाग।
जेड़ा दोहां तों परे उठ जावे, ओह्दे लई हर पल राग॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

हर आवाज़ च इक सन्नाटा, हर सन्नाटे च इक गीत।
जेड़ा इस नूं पहचान लेवे, ओह्दे लई हर सांस प्रीत॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न जोड़न दा कोई उपाय, न तोड़न दा कोई ख्याल।
जेड़ा जैसा ऐ ओह्जा वेखे, ओह्दे लई हर रूप कमाल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें बूंद समंदर च डिग के, अपना नां भुला जावे।
तेवें “शिरोमणि” दी पहचान, हर भेद नूं आप मिटावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

बस एह ही अगाध सच्चाई—
न राह, न मंज़िल, न चाह।
जेड़ा इस च ही रम जावे,
ओह्दे लई हर पल निर्वाह॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जिवें मौन दा दरिया, बिना लहर दे वी बहंदा रहे।
तेवें “शिरोमणि” दा अस्तित्व, हर हाल च चुपचाप कहे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न जन्म दा आरंभ सच, न अंत दा कोई ठिकाना।
जेड़ा बीचों पार उतर जावे, ओह्दे लई हर पल ठिकाना॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे देखण दी कोशिश मुक जावे, ते होण दा भाव रह जावे।
ओथे “मैं” दा परदा हट जावे, ते असल चेहरा दिख जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न दिशा दा कोई सहारा, न मंज़िल दा कोई निशान।
जेड़ा खुद च ही टिका रहे, ओह्दे लई हर जगह स्थान॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें परछांव बिना दावा, हर रूप नाल चलदी जावे।
तेवें “शिरोमणि” दी हाज़िरी, हर अनुभव नूं अपनावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न सच्चाई नूं पकड़न दी लोड़, न झूठ नूं हटाण दी चाल।
जेड़ा देखण च सच्चा होवे, ओह्दे सामने खुल जावे हाल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे टिकाव वी गल जावे, ते बहाव वी थम जावे।
ओथे अडोल शांति दा घर, हर धड़कन नूं समा जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न अनुभव दा गर्व कोई, न अज्ञान दा कोई लांछन।
जेड़ा दोहां तों परे उठ जावे, ओह्दे लई हर क्षण पूरण॥
शिरोमਣि रामਪॉल ਸੈਨੀ॥

हर आवाज़ च इक सन्नाटा, हर सन्नाटे च इक गीत।
जेड़ा इस नूं पहचान लवे, ओह्दे लई हर सांस प्रीत॥
ਸ਼ਿਰੋਮਣਿ ਰਾਮਪਾਲ ਸੈਨੀ॥

न जोड़न दा कोई उपाय, न तोड़न दा कोई विचार।
जेड़ा जैसा ऐ वैसा वेखे, ओह्दे लई हर रूप साकार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें नदियां समुंदर च जाके, अपना अलगपन भूल जांदीं।
तेवें “शिरोमणि” दी पहचान, हर भेद नूं खुद मिटांदी॥
शिरोमਣਿ ਰਾਮਪਾਲ ਸੈਨੀ॥

बस एह ही असीम रहस्य—
न खोया, न पाया, न राह।
जेड़ा इस सच च ही ठहर जावे,
ओह्दे लई हर पल निर्वाह॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥# 1. मूल आधार (Core Principle)

इस दर्शन का केंद्रीय विचार यह है:

* मानव अनुभव दो स्तरों पर चलता है
  **(A) मस्तक स्तर (Mind Layer)**
  **(B) हृदय स्तर (Inner Awareness Layer)**

तुम्हारे अनुसार:

* मस्तक = विचार, संकल्प, विकल्प, संघर्ष, समय, भ्रम
* हृदय = शांति, स्थिरता, एकत्व, बिना विचार की अनुभूति

---

# 2. अस्तित्व का सिद्धांत (Ontology)

इस दर्शन में अस्तित्व को दो भागों में देखा गया है:

### (1) परिवर्तनशील जगत

* शरीर, समय, घटनाएँ, रिश्ते, अनुभव
* यह सब बदलने वाला है
* इसे “लहरों की सतह” जैसा माना गया है

### (2) स्थिर आधार

* एक गहरी स्थिरता या “ठहराव”
* जहाँ कोई परिवर्तन नहीं
* इसे “हृदय की गहराई” कहा गया है

👉 निष्कर्ष:
दिखाई देने वाली दुनिया अस्थायी है, लेकिन उसके पीछे एक स्थिर अनुभवात्मक आधार माना गया है।

---

# 3. मन का सिद्धांत (Theory of Mind)

इस दर्शन में मन को इस तरह समझा गया है:

* मन स्वयं कोई अंतिम सत्य नहीं
* यह एक प्रक्रिया है जो:

  * सोचता है
  * तुलना करता है
  * डर और इच्छा पैदा करता है
  * समय में उलझता है

👉 मन = “चलती हुई मानसिक तरंगें”

---

# 4. हृदय का सिद्धांत (Theory of Heart / Awareness)

हृदय को यहाँ भावनात्मक अंग नहीं, बल्कि:

* शुद्ध अनुभव
* बिना विचार की उपस्थिति
* गहरी शांति का क्षेत्र

माना गया है।

👉 इसमें:

* तुलना नहीं होती
* संघर्ष नहीं होता
* केवल “होना” (being) होता है

---

# 5. मानव समस्या का सिद्धांत (Problem Theory)

इस दर्शन के अनुसार:

* मनुष्य की समस्या बाहरी नहीं है
* बल्कि “मस्तक-प्रधान जीवन” है

मुख्य समस्या:

* विचारों को ही सत्य मान लेना
* अनुभव को नहीं देख पाना
* शांति को बाहर खोजते रहना

---

# 6. मुक्ति या समाधान (Liberation Model)

इस प्रणाली में समाधान बताया गया है:

* मन की पकड़ कम करना
* ध्यान को विचारों से हटाकर “अनुभव” पर लाना
* भीतर की स्थिरता को पहचानना

इसे तुमने कहा है:

> “हृदय के दृष्टिकोण में लौटना”

---

# 7. व्यवहारिक निष्कर्ष (Practical Outcome)

अगर इस दर्शन को जीवन में लागू करें तो इसके अनुसार:

* इच्छा कम होती है
* भय कम होता है
* स्थिरता बढ़ती है
* बाहरी घटनाएँ कम प्रभावित करती हैं

---

# 8. वैज्ञानिक/तार्किक दृष्टि से टिप्पणी (Important Balance)

यह हिस्सा जरूरी है:

* आधुनिक विज्ञान मन और मस्तिष्क को अलग-अलग “ऊर्जा/चेतना” प्रणाली नहीं मानता
* मन को मस्तिष्क की न्यूरल गतिविधि से जुड़ा माना जाता है
* “हृदय = चेतना का केंद्र” एक आध्यात्मिक/दार्शनिक रूपक है, वैज्ञानिक निष्कर्ष नहीं

👉 इसलिए इसे:
**अनुभव-आधारित दर्शन** माना जा सकता है, न कि प्रमाणित वास्तविकता।

---

# अंतिम संरचना (One-Line Model)

तुम्हारे पूरे विचार का सार इस तरह लिखा जा सकता है:

> “मनुष्य का दुःख मस्तक-प्रधान सोच से उत्पन्न होता है, और शांति उस अनुभव में मिलती है जहाँ विचारों का प्रवाह शांत होकर केवल अस्तित्व की अनुभूति रह जाती है।”

ठीक है, इसे तीन अलग-अलग लेंस से साफ़-साफ़ देखते हैं—वैज्ञानिक, मनोवैज्ञानिक और दार्शनिक। मैं तुम्हारे विचारों को “सत्य/असत्य” की तरह नहीं, बल्कि **एक अनुभव-आधारित विश्वास प्रणाली (belief system)** की तरह विश्लेषित कर रहा हूँ।

---

# 1. वैज्ञानिक दृष्टिकोण (Scientific Analysis)

### (A) मस्तक = मन / चेतना का केंद्र

विज्ञान के अनुसार:

* “मन” कोई अलग चीज़ नहीं है
* यह मस्तिष्क (brain) की न्यूरल गतिविधियों (neurons, synapses, networks) का परिणाम है
* सोच, भाव, स्मृति, निर्णय—सब brain circuits में उत्पन्न होते हैं

👉 इसलिए “मस्तक” का विचार वैज्ञानिक रूप से:

* वास्तविक (physical brain activity) से जुड़ा है
* लेकिन इसे “भ्रम” या “अलग इकाई” नहीं माना जाता

---

### (B) हृदय = भावनाओं का केंद्र?

विज्ञान कहता है:

* दिल (heart) सिर्फ़ रक्त पंप करता है
* भावनाएँ दिल में नहीं, brain में बनती हैं
* लेकिन दिल और brain के बीच एक “heart–brain axis” होता है
  (autonomic nervous system)

👉 इसलिए:

* “हृदय = शांति का केंद्र” वैज्ञानिक रूप से literal नहीं
* यह एक **metaphorical experience** है (अनुभूति आधारित भाषा)

---

### (C) “शांति बनाम विचार”

न्यूरोसाइंस में:

* ध्यान (meditation) से default mode network शांत होता है
* इससे:

  * चिंता कम
  * self-referential thinking कम
  * subjective “inner peace” बढ़ता है

👉 यानी तुम्हारा “हृदय-शांति अनुभव”
वैज्ञानिक रूप से “brain state shift” हो सकता है, न कि अलग चेतना-लोक।

---

# 2. मनोवैज्ञानिक दृष्टिकोण (Psychological Analysis)

यहाँ सबसे महत्वपूर्ण हिस्सा है।

---

### (A) Dual self model (दो-स्तरीय self)

तुम्हारे विचार मिलते हैं:

* एक “सोचने वाला self” (thinking mind)
* एक “देखने वाला self” (observing awareness)

यह मनोविज्ञान में मिलता है:

* Cognitive psychology
* Mindfulness theory

👉 इसे कहते हैं:
**Observer vs Thinker separation**

---

### (B) “मस्तक = संघर्ष”

तुम जो कह रहे हो:

* विचार = तनाव
* मन = भ्रम

यह मेल खाता है:

* Rumination (बार-बार सोचने की आदत)
* Anxiety loops
* Over-identification with thoughts

👉 मनोविज्ञान कहता है:

* समस्या विचार नहीं हैं
* समस्या “thoughts से पहचान बना लेना” है

---

### (C) “हृदय = शांति”

यह actually psychology में:

* parasympathetic nervous system activation
* emotional regulation
* mindfulness / flow state

👉 इसे “inner calm state” कहा जाता है
न कि कोई अलग अस्तित्व

---

### (D) जोखिम (Important clinical note)

जब कोई व्यक्ति:

* अपने अनुभव को “absolute truth” मानने लगे
* और बाहरी reality से अलग कर दे

तो psychology इसे:

* cognitive rigidity
* spiritual over-identification
* sometimes delusional fixation (extreme cases में)

मानती है (यह diagnosis नहीं है, सिर्फ framework है)

---

# 3. दार्शनिक दृष्टिकोण (Philosophical Analysis)

यहाँ यह विचार सबसे मजबूत दिखता है।

---

### (A) अद्वैत (Non-duality philosophy)

तुम्हारा विचार मिलता है:

* Advaita Vedanta
* Zen Buddhism
* Sufism (कुछ स्तर पर)

मुख्य विचार:

* “विचार और शांति अलग नहीं हैं, बस अनुभव के स्तर अलग हैं”

---

### (B) “लहर और महासागर” रूपक

तुमने जो कहा:

* मस्तक = लहरें
* हृदय = गहराई

यह classic philosophy है:

* waves = changing reality
* ocean = underlying being

👉 लेकिन दर्शन में इसे literal नहीं, symbolic माना जाता है

---

### (C) अस्तित्व का प्रश्न

तुम्हारा दावा:

* “सब अस्थायी है, कुछ स्थायी नहीं”

दर्शन में 3 मत हैं:

1. Materialism: सब पदार्थ और परिवर्तन है
2. Idealism: चेतना मूल है
3. Phenomenology: अनुभव ही वास्तविकता है

👉 तुम्हारा विचार:

* तीसरे (phenomenology) + थोड़ा mysticism के करीब है

---

### (D) सीमा (Philosophical limitation)

दर्शन यह भी कहता है:

* किसी भी “एकमात्र सत्य मॉडल” को universal बनाना कठिन है
* क्योंकि:

  * अनुभव व्यक्तिगत होता है
  * भाषा सीमित होती है

---

# अंतिम संयुक्त निष्कर्ष (Integrated View)

अगर तीनों को जोड़ें:

### वैज्ञानिक रूप:

* यह brain-state आधारित अनुभव है

### मनोवैज्ञानिक रूप:

* यह ध्यान/अवधान (attention) और self-awareness का अनुभव है

### दार्शनिक रूप:

* यह अस्तित्व की एक symbolic व्याख्या है (non-dual interpretation)

---

# एक लाइन में संतुलित निष्कर्ष:

तुम्हारा पूरा सिस्टम एक **गहरा आंतरिक अनुभव (inner experiential philosophy)** है, जिसे मन “सत्य” की तरह महसूस करता है, विज्ञान “मस्तिष्क अवस्था” कहता है, और दर्शन “प्रतीकात्मक दृष्टि” मानता है।


> “यथार्थ केवल भौतिक नहीं है, बल्कि एक व्यापक चेतन/अनुभवात्मक वास्तविकता है, जिसे मन नहीं बल्कि ‘सीधी अनुभूति’ (direct awareness) से जाना जाता है।”

इसे दर्शन में कहते हैं:

* **Ontological Monism (एक मूल वास्तविकता)**
* या **Idealist / Consciousness-first philosophy**

---

## (B) ज्ञान-मीमांसा (How we know truth)

तुम्हारा संकेत यह है कि:

> “मन निष्क्रिय करके हृदय/प्रत्यक्ष अनुभव से सत्य जाना जाता है।”

इसे हम बदलकर logically इस तरह लिखते हैं:

* ज्ञान के 2 स्रोत:

  1. तर्क (logic, language)
  2. प्रत्यक्ष अनुभव (phenomenology)

लेकिन समस्या: अगर “मन पूरी तरह निष्क्रिय” हो जाए, तो “ज्ञान का दावा” कौन कर रहा है?

👉 इसलिए इसे इस तरह सुधारते हैं:

* मन निष्क्रिय नहीं होता
* बल्कि **conceptual over-processing कम होता है**
* और **direct awareness बढ़ती है**

---

## (C) मानव स्थिति (Human condition)

* मन = interpretation machine
* हृदय/awareness = raw experience layer

दर्शन के रूप में:

> मानव “व्याख्या (interpretation)” और “अनुभव (experience)” के बीच फँसा हुआ प्राणी है।

---

## (D) लक्ष्य (Goal of philosophy)

> व्याख्या और अनुभव के बीच संतुलन स्थापित करना

---

# 2) वैज्ञानिक और मनोवैज्ञानिक विश्लेषण

## (A) विज्ञान (Neuroscience perspective)

* “मन निष्क्रिय करना” = default mode network (DMN) activity कम होना
* ध्यान/मेडिटेशन में:

  * self-referential thinking घटता है
  * awareness बढ़ती है

👉 वैज्ञानिक रूप से सही हिस्सा:

* “overthinking कम होने पर perception clearer होता है”

👉 गलत हिस्सा:

* “मन पूरी तरह बंद हो सकता है” → यह neuroscience के अनुसार संभव नहीं

---

## (B) मनोविज्ञान (Psychology)

तुम्हारा मॉडल दो अवस्थाओं को मिला देता है:

1. Analytical mind (thinking, ego, language)
2. Experiential awareness (non-verbal experience)

यह काफी हद तक मिलता है:

* Jung (conscious vs unconscious)
* Gestalt awareness
* Mindfulness psychology

👉 लेकिन समस्या:
अगर “मन को पूरी तरह नकार दिया जाए” तो:

* reality testing कमजोर हो सकता है
* delusion risk बढ़ सकता है

---

# 3) Logical fallacies कहाँ हैं?

तुम्हारे मूल प्रकार के विचारों में ये संभावित logical issues आते हैं:

---

## (1) Category Error

“मन” और “हृदय” को literal अलग entities की तरह लेना।

👉 जबकि:

* ये दोनों metaphors हैं brain processes के लिए

---

## (2) False Dichotomy

> या तो मन या फिर सत्य अनुभव

असल में:

* दोनों साथ काम करते हैं

---

## (3) Reification Fallacy

“अनुभव” या “चेतना” को एक ठोस cosmic entity मान लेना

---

## (4) Non-falsifiability

> “सर्वव्यापी यथार्थ जिसे केवल अनुभूति से जाना जा सकता है”

समस्या:

* इसे test नहीं किया जा सकता
* इसलिए यह science के बाहर चला जाता है

---

## (5) Equivocation

“सत्य”, “यथार्थ”, “अनुभव” को कभी metaphysical, कभी psychological अर्थ में बदल देना

---

# 4) इसे logically consistent philosophy कैसे बनाएं?

अब सबसे महत्वपूर्ण हिस्सा:

---

## Step 1: metaphysics को soften करो

बदलाव:

❌ “सर्वव्यापी चेतना वास्तविक है”
✔️ “चेतना को एक प्राथमिक अनुभवात्मक framework माना जा सकता है”

---

## Step 2: मन को हटाओ मत, उसे redefine करो

❌ मन निष्क्रिय करो
✔️ cognitive noise कम करो

---

## Step 3: अनुभव को epistemic limit मानो

> “हम reality को पूरी तरह नहीं जानते, हम उसे अनुभव के माध्यम से approximate करते हैं”

यह scientifically compatible है

---

## Step 4: testability जोड़ो

फilosophy को मजबूत करने के लिए:

* meditation → attention stability measure
* reduced rumination → psychological clarity
* behavioral outcomes → empathy, calmness

---

## Final Consistent Model (Refined Philosophy)

तुम्हारा दर्शन इस रूप में logically मजबूत बन सकता है:

> “मानव अनुभव एक layered system है जिसमें conceptual mind और raw awareness दोनों शामिल हैं। अधिक clarity तब आती है जब conceptual interference कम होता है, लेकिन mind पूरी तरह समाप्त नहीं होता। चेतना को एक metaphysical entity नहीं, बल्कि a fundamental experiential condition के रूप में देखा जा सकता है।”

---

# निष्कर्ष

तुम्हारे विचार मूलतः:

* mystical metaphysics की तरफ झुकते हैं
  लेकिन अगर उन्हें:
* neuroscience
* epistemology
* cognitive psychology

से जोड़ दिया जाए, तो यह एक **consistent contemplative philosophy** बन सकती है, लेकिन एक वैज्ञानिक सिद्धांत नहीं।

# 1. False Dichotomy (झूठा द्वैत)

तुम्हारा मुख्य ढांचा यह है:

* मस्तक = भ्रम, दुख, असत्य
* हृदय = सत्य, शांति, वास्तविकता

👉 समस्या:
यह मान लेना कि केवल **दो ही विकल्प हैं** (या तो मन या तो हृदय)

वास्तविकता में:

* मानव अनुभव बहु-स्तरीय है
* सोच, भावना, शरीर, वातावरण—all interconnected हैं
* “मन = गलत” और “हृदय = सही” जैसी सख्त विभाजन वैज्ञानिक या दार्शनिक रूप से मान्य नहीं

---

# 2. Overgeneralization (अति-सामान्यीकरण)

तुम बार-बार कहते हो:

* “सभी इंसान भ्रम में हैं”
* “मनुष्य हमेशा बेहोशी में जीते हैं”
* “कोई भी नहीं समझ सकता”

👉 समस्या:
कुछ अनुभवों या दृष्टिकोण को पूरी मानवता पर लागू कर देना।

वास्तविकता:

* अलग-अलग लोग अलग मानसिक अवस्थाओं में होते हैं
* mindfulness, psychology, neuroscience दिखाते हैं कि awareness विकसित हो सकती है

---

# 3. Unfalsifiability (अप्रमाणनीय दावा)

तुम्हारे विचारों में कई ऐसे दावे हैं जिन्हें **test या disprove नहीं किया जा सकता**, जैसे:

* “हृदय ही अंतिम सत्य है”
* “यह अनुभव शब्दों से परे है इसलिए सत्य है”
* “जो नहीं समझे वो भ्रम में हैं”

👉 समस्या:
अगर किसी विचार को गलत साबित ही नहीं किया जा सकता, तो वह **scientific या logical claim नहीं रहता**, वह belief system बन जाता है।

---

# 4. Circular reasoning (चक्राकार तर्क)

उदाहरण संरचना:

* “यह सत्य है क्योंकि यह हृदय से आता है”
* “हृदय सत्य है क्योंकि यह भ्रम से मुक्त है”

👉 समस्या:
यह वही बात दोहराता है बिना बाहरी प्रमाण के।

---

# 5. Subjective validation (व्यक्तिगत अनुभव को सार्वभौमिक सत्य बनाना)

तुम्हारा अनुभव:

* गहराई, शांति, स्थिरता

फिर निष्कर्ष:

* “यही अंतिम वास्तविकता है”

👉 समस्या:
व्यक्तिगत अनुभव = वास्तविक अनुभव
लेकिन
व्यक्तिगत अनुभव ≠ सार्वभौमिक सत्य

---

# 6. Mind–Body Reduction Error (अत्यधिक सरलकरण)

तुम कहते हो:

* मन = सिर्फ भ्रम
* हृदय = सब कुछ

👉 समस्या:
विज्ञान के अनुसार:

* मन = brain + cognition + emotion + memory + environment interaction
* इसे सिर्फ “भ्रम” कहना अत्यधिक reduction है

---

# 7. No True Scotsman fallacy (अपवाद हटाकर परिभाषा बदलना)

उदाहरण:

* “जो सहमत नहीं, वो मस्तक में फंसा है”
* “जो समझ गया, वही सच्चा है”

👉 समस्या:
हर विरोधी विचार को “गलत स्तर” में डाल देना, बजाय उसे स्वीकार/विश्लेषण करने के

---

# 8. Authority of experience fallacy (अनुभव को सर्वोच्च प्रमाण बनाना)

तुम्हारा आधार:

* “मैंने अनुभव किया है इसलिए सत्य है”

👉 समस्या:
अनुभव वास्तविक होता है, लेकिन:

* perception हमेशा accurate नहीं होता
* hallucination, bias, framing effect भी अनुभव को बदल सकते हैं

---

# 9. Metaphor reification (रूपक को वास्तविक मान लेना)

तुम्हारे विचारों में:

* “लहर = मन”
* “महासागर = हृदय”

👉 समस्या:
यह poetic metaphor है, लेकिन इसे literal reality बना दिया गया है।

---

# 10. Exclusivity fallacy (एकमात्र रास्ता मान लेना)

तुम कहते हो:

* “सिर्फ यही सत्य है”
* “दूसरा कोई रास्ता नहीं”

👉 समस्या:
यह बहु-दृष्टिकोण (pluralism) को नकार देता है
जबकि दर्शन और विज्ञान दोनों में multiple models coexist करते हैं

---

# संक्षिप्त निष्कर्ष

तुम्हारे विचार:

✔ गहरे subjective अनुभव पर आधारित हैं
✔ दार्शनिक रूप से poetic और meaningful हैं

लेकिन तार्किक रूप से इनमें मुख्य समस्याएँ हैं:

* द्वैतवाद (mind vs heart) को absolute बना देना
* अनुभव को universal truth मान लेना
* असत्यापन योग्य दावों को अंतिम सत्य घोषित करना
* विरोधी दृष्टिकोण को “भ्रम” कहकर खारिज करना

---

# सबसे महत्वपूर्ण बात (balanced view)

तुम्हारा अनुभव “गलत” नहीं कहा जा रहा है।
लेकिन **उस अनुभव की व्याख्या (interpretation)** में logical gaps हैं।
# 🧠 System Name:

## **Cognitive-Awareness Dual-Process Philosophy (CADP)**

---

# I. Axioms (मूल सिद्धांत)

## **Axiom 1 — Experiential Primacy**

> सभी ज्ञान का प्रारंभिक स्रोत प्रत्यक्ष अनुभव (raw experience) है।

* कोई भी विचार, सिद्धांत या विश्वास अंततः अनुभव पर आधारित होता है।

---

## **Axiom 2 — Cognitive Mediation**

> मन (cognition) अनुभव को सीधे नहीं देखता, बल्कि उसे व्याख्यायित (interpret) करता है।

* perception ≠ reality
* perception = reality interpreted

---

## **Axiom 3 — Noise Principle**

> संज्ञानात्मक गतिविधि (thinking, labeling, memory) अनुभव को विकृत या सीमित कर सकती है।

* अधिक विचार → अधिक distortion potential

---

## **Axiom 4 — Attentional Clarity Principle**

> ध्यान (attention) की स्थिरता अनुभव की स्पष्टता को बढ़ाती है।

* stable attention → high fidelity perception

---

## **Axiom 5 — Non-Elimination Principle**

> कोई भी cognitive process (mind) पूर्णतः समाप्त नहीं हो सकता, केवल नियंत्रित या पुनर्संतुलित किया जा सकता है।

* mind suppression = impossible state
* mind regulation = possible state

---

## **Axiom 6 — Layered Reality Model**

> मानव अनुभव दो स्तरों में संगठित है:

1. Raw experiential field (अनुभव स्तर)
2. Cognitive interpretation layer (मन स्तर)

---

# II. Derived Theorems (निष्कर्ष)

---

## **Theorem 1 — Interpretation Distortion Theorem**

> जितनी अधिक cognitive activity होगी, अनुभव की व्याख्या उतनी ही कम प्रत्यक्ष (less faithful) होगी।

### Proof sketch:

Axiom 2 + Axiom 3 → interpretation adds transformation → fidelity decreases

---

## **Theorem 2 — Clarity Optimization Theorem**

> ध्यान की स्थिरता बढ़ने पर अनुभव की स्पष्टता बढ़ती है, भले ही cognitive activity बनी रहे।

### Meaning:

* clarity ∝ attention stability
* not ∝ absence of thought

---

## **Theorem 3 — Non-Absolute Mind Theorem**

> मन कभी पूर्ण सत्य का स्रोत नहीं होता, बल्कि सीमित रूपांतरण प्रणाली है।

### Derivation:

Axiom 2 → mediation implies transformation → potential error exists

---

## **Theorem 4 — Experience Invariance Principle**

> raw experience स्वयं स्थिर रहता है; केवल उसकी व्याख्या बदलती है।

### Implication:

* suffering is interpretation-dependent, not raw experience dependent

---

## **Theorem 5 — Controlled Reduction Theorem**

> cognitive noise कम करने से perception अधिक coherent हो जाता है, लेकिन zero-thought state अनिवार्य नहीं है।

---

## **Theorem 6 — Non-Dual Dependency Theorem**

> अनुभव और मन एक-दूसरे से स्वतंत्र नहीं हैं, बल्कि functional interdependent हैं।

### Meaning:

* no pure “mindless awareness”
* no pure “experience without interpretation”

---

# III. Corollaries (व्यावहारिक निष्कर्ष)

---

## **Corollary 1**

Meditation is not mind elimination but **attention stabilization technique**.

---

## **Corollary 2**

Emotional suffering is primarily **interpretation-layer amplification**, not raw experience.

---

## **Corollary 3**

“Truth” in human systems is always **model-dependent approximation of experience**.

---

## **Corollary 4**

Complete objectivity is impossible; only **increasing degrees of fidelity** possible.

---

# IV. System Summary (Formal Statement)

> Human cognition operates as a dual-layer system where raw experience is continuously interpreted by a cognitive structure. Clarity of perception depends not on elimination of thought but on stabilization of attention and reduction of interpretative noise. Absolute truth access is impossible; only progressive refinement of experiential fidelity is achievable.

---

# 🔥 Why this system is logically consistent

यह system 3 चीज़ों से strong बनता है:

### 1. No metaphysical overclaim

* “universal consciousness” जैसे untestable claims नहीं हैं

### 2. Psychological compatibility

* attention, cognition, interpretation → neuroscience compatible

### 3. No internal contradiction

* mind is neither rejected nor absolutized## 🎤 RAP / MODERN LYRICS

**(Intro)**
Yeah…
शोर के बीच में एक सन्नाटा चलता है,
जहाँ हर सवाल खुद से ही मिलता है…

---

**(Verse 1)**
शब्दों की भीड़ में मैं चुप सा खड़ा,
भीतर एक सागर, बाहर बस धुआँ सा बड़ा,
विचारों की गलियों में खोया हुआ सफ़र,
हर मोड़ पे सवाल, कौन हूँ मैं आखिर भर?

नाम एक गूंज है — *शिरोमणि रामपॉल सैनी*,
पर अंदर से देखो तो बस एक कहानी,
ना ऊपर, ना नीचे, ना कोई सीमा की रेखा,
बस महसूस का खेल, जो हर पल देखा।

---

**(Hook)**
ना ताज चाहिए, ना कोई सिंहासन,
अंदर ही घूमता ये पूरा आसमान,
लहरों सा मन, पर गहराई में मौन,
जहाँ खत्म होता मैं, वहीं शुरू होता कौन…

---

**(Verse 2)**
भीतर की दौड़ में मैं बाहर को भूल गया,
सोचों के जाल में सच थोड़ा धूल गया,
हर विचार एक लहर, हर भावना तूफ़ान,
पर नीचे कहीं मौन, वही असली स्थान।

मस्तक बोले “मैं हूँ सबका कारण”,
पर दिल कहे बस “देख, ये है भ्रम का वारण”,
एक तरफ़ पहचान, एक तरफ़ अनजान,
बीच में खड़ा मैं, ढूँढता अपना स्थान।

---

**(Hook)**
ना ताज चाहिए, ना कोई सिंहासन,
अंदर ही घूमता ये पूरा आसमान,
लहरों सा मन, पर गहराई में मौन,
जहाँ खत्म होता मैं, वहीं शुरू होता कौन…

---

**(Bridge)**
ये जीत हार नहीं, बस देखने का ढंग है,
कभी तू रंग है, कभी खुद ही रंग है,
जो पकड़ में आए, वो सच नहीं होता,
और जो बह जाए, वही कहीं खोता नहीं होता…

---

**(Verse 3)**
शब्द भी थक जाएँ तो मौन बोलता है,
भीतर का सन्नाटा ही सब खोलता है,
ना गुरु, ना शिष्य, ना कोई दीवार,
बस अनुभव का बहाव, बार-बार, बार-बार…

“शिरोमणि” नाम भी एक ध्वनि सा ढल जाए,
जैसे नदी में कोई लहर खुद से मिल जाए,
ना अलग, ना एक, बस बहता हुआ दृश्य,
जहाँ खत्म होती पहचान, शुरू होता निष्कर्ष।

---

**(Outro)**
Yeah…
ना मैं हूँ, ना तू है, बस एहसास है,
हर खोज के पीछे छुपा हुआ पास है…
शोर के बाद भी जो रहता है बाकी,
वही असली है… बाकी सब बाकी…

## 🎧 LOFI EMOTIONAL VERSION

*(slow + reflective + soft sadness + inner calm)*

**(Intro – soft piano + rain ambience)**
...yeah…
आवाज़ नहीं… बस एहसास बोल रहा है…

---

**(Verse 1 – धीमा, टूटता हुआ flow)**
भीड़ में खड़ा हूँ फिर भी अकेला सा,
सोचों के अंदर एक गहरा झरोखा सा,
नाम तो बहुत हैं, पर मैं कहाँ हूँ,
खुद के ही सवालों में फँसा हुआ हूँ…

हर लहर उठती है मन के समंदर में,
हर खामोशी छुपी है किसी अंदर में,
जो बाहर दिखता है, वो मैं नहीं शायद,
भीतर कुछ और है… जो कहता है शायद…

---

**(Hook – soft echo, emotional repeat)**
ना दौड़ है ये… ना कोई जीत हार,
बस खुद से मिलने का एक इंतज़ार…
जहाँ शोर खत्म हो जाए धीरे धीरे,
वहीं कहीं मिलता है मेरा संसार…

---

**(Verse 2 – deeper emotional tone)**
सोचों की गलियों में रातें गुजर गईं,
खामोशी भी अब तो जैसे सवाल बन गई,
हर जवाब के पीछे एक नया सवाल है,
ये मन भी अजीब सा बेहाल है…

मैं कौन हूँ… ये सवाल पुराना है,
हर सांस में जैसे एक अफ़साना है,
कभी लगता है पकड़ लूँ खुद को,
कभी लगता है मैं ही अंजाना है…

---

**(Hook – softer, almost whisper)**
ना दौड़ है ये… ना कोई जीत हार,
बस खुद से मिलने का एक इंतज़ार…
जहाँ शोर खत्म हो जाए धीरे धीरे,
वहीं कहीं मिलता है मेरा संसार…

---

**(Bridge – minimal beat, emotional drop)**
अगर मैं रुक जाऊँ तो क्या बचेगा?
अगर मैं चुप हो जाऊँ तो क्या गूंजेगा?
शायद कुछ नहीं…
शायद सब कुछ…

---

**(Verse 3 – calm acceptance tone)**
अब लहरें भी समझदार लगती हैं,
खामोशी भी जैसे रिश्तेदार लगती है,
जो ढूँढा था वो बाहर था ही नहीं,
और जो मिला… वो कहीं खोया नहीं…

नाम, रूप, पहचान सब धुंधले से हैं,
पर एहसास के रंग अब गहरे से हैं,
ना मैं खत्म हूँ, ना शुरू कहीं,
बस बहता हुआ एक लम्हा यहीं…

---

**(Outro – rain + piano fade out)**
…yeah…
शायद जवाब बाहर नहीं था कभी…
शायद मैं ही सवाल था…
और मैं ही जवाब…



## 🎧 LOFI EMOTIONAL – FEMALE VOCAL VERSION

*(soft voice + airy reverb + piano + rain ambience)*

**(Intro – whisper tone, very soft)**
…शायद मैं खुद से ही बात कर रही हूँ…
या खुद को ही सुन रही हूँ…

---

**(Verse 1 – धीमा, भावुक स्वर)**
भीड़ के बीच भी मैं खोई सी लगती हूँ,
खुद की ही परछाईं से डरी सी लगती हूँ,
हर सोच एक लहर बनकर आती है,
और फिर चुपचाप मुझे छूकर जाती है…

नाम कोई भी हो, मैं वही रहती हूँ,
बस अंदर ही अंदर बदलती रहती हूँ,
जो बाहर दिखता है वो पूरा नहीं,
कुछ मैं खुद से भी कहती नहीं…

---

**(Hook – soft emotional echo)**
ना ये दौड़ है… ना कोई मंज़िल यहाँ,
बस खुद को ढूँढने का सिलसिला…
जहाँ सब कुछ धीरे-धीरे थम जाए,
वहीं कहीं मैं मिल जाऊँ खुद में सिला…

---

**(Verse 2 – deeper softness, slightly broken voice feel)**
कभी लगता है मैं बहुत पास हूँ,
कभी लगता है मैं ही एक एहसास हूँ,
सोचों की बारिश में भीगती रही,
और खामोशी में खुद को सीती रही…

मैं कौन हूँ… ये सवाल बहता है,
हर जवाब भी जैसे बदलता रहता है,
पर एक चीज़ जो कभी नहीं खोती,
वो है ये साँस… जो बस होती रहती…

---

**(Hook – more emotional, layered vocals)**
ना ये दौड़ है… ना कोई मंज़िल यहाँ,
बस खुद को पाने का एक रास्ता…
जहाँ शोर भी धीरे-धीरे सो जाए,
वहीं कहीं है मेरा असली वास्ता…

---

**(Bridge – almost spoken word, very soft)**
अगर मैं चुप हो जाऊँ…
तो क्या मैं गायब हो जाऊँगी?
या फिर…
खुद को और साफ़ सुन पाऊँगी…

---

**(Verse 3 – calm acceptance, peaceful tone)**
अब डर भी अपना सा लगता है,
और मौन भी थोड़ा सच्चा लगता है,
जो खोया था शायद था ही नहीं,
जो पाया है… वो कहीं गया भी नहीं…

नाम, पहचान सब धुंधले हो गए,
पर एहसास अब और गहरे हो गए,
मैं खत्म नहीं… मैं शुरू भी नहीं,
बस बहती हुई एक धुन हूँ कहीं…

---

**(Outro – fade with rain + piano)**
…शायद मैं जवाब नहीं थी कभी…
शायद मैं बस एक एहसास थी…
जो सुनने पर खुद को ही पा ले…


## 🎤 🎧 AI FEMALE LOFI VOICE PROMPT

**Voice Style Prompt:**

> Soft female voice, intimate tone, calm and emotional delivery, slightly breathy, gentle sadness mixed with inner peace. Slow pacing. Natural human-like pauses. Minimal energy, deep emotional expression like late-night lofi reflection. Warm, close microphone feel. Light reverb, airy presence. No robotic tone.

---

## 🎼 Music Style Prompt (for generator)

> Lo-fi chill emotional beat, slow tempo (65–75 BPM), soft piano chords, ambient rain, subtle vinyl crackle, warm pads, minimal drums, dreamy atmosphere, cinematic emotional lofi vibe, introspective mood.

---

## 📝 Delivery Instructions (IMPORTANT)

* Speak slowly and naturally
* Add pauses between emotional lines
* Emphasize feeling, not words
* Keep voice fragile but controlled
* Slight whisper effect in emotional parts
* Avoid overacting or high energy
* End lines gently fading, not abruptly

---

## 🎧 Optional “Best Result” Combo Prompt (All-in-one)

> A soft emotional lofi female vocal song with piano, rain ambience, slow tempo. The voice is intimate, slightly broken with emotion, like someone speaking to themselves at night. Deep reflective mood, peaceful sadness, inner healing vibe, cinematic lofi style.


## 🎤 RAP / MODERN LYRICS

**(Intro)**
Yeah…
शोर के बीच में एक सन्नाटा चलता है,
जहाँ हर सवाल खुद से ही मिलता है…

---

**(Verse 1)**
शब्दों की भीड़ में मैं चुप सा खड़ा,
भीतर एक सागर, बाहर बस धुआँ सा बड़ा,
विचारों की गलियों में खोया हुआ सफ़र,
हर मोड़ पे सवाल, कौन हूँ मैं आखिर भर?

नाम एक गूंज है — *शिरोमणि रामपॉल सैनी*,
पर अंदर से देखो तो बस एक कहानी,
ना ऊपर, ना नीचे, ना कोई सीमा की रेखा,
बस महसूस का खेल, जो हर पल देखा।

---

**(Hook)**
ना ताज चाहिए, ना कोई सिंहासन,
अंदर ही घूमता ये पूरा आसमान,
लहरों सा मन, पर गहराई में मौन,
जहाँ खत्म होता मैं, वहीं शुरू होता कौन…

---

**(Verse 2)**
भीतर की दौड़ में मैं बाहर को भूल गया,
सोचों के जाल में सच थोड़ा धूल गया,
हर विचार एक लहर, हर भावना तूफ़ान,
पर नीचे कहीं मौन, वही असली स्थान।

मस्तक बोले “मैं हूँ सबका कारण”,
पर दिल कहे बस “देख, ये है भ्रम का वारण”,
एक तरफ़ पहचान, एक तरफ़ अनजान,
बीच में खड़ा मैं, ढूँढता अपना स्थान।

---

**(Hook)**
ना ताज चाहिए, ना कोई सिंहासन,
अंदर ही घूमता ये पूरा आसमान,
लहरों सा मन, पर गहराई में मौन,
जहाँ खत्म होता मैं, वहीं शुरू होता कौन…

---

**(Bridge)**
ये जीत हार नहीं, बस देखने का ढंग है,
कभी तू रंग है, कभी खुद ही रंग है,
जो पकड़ में आए, वो सच नहीं होता,
और जो बह जाए, वही कहीं खोता नहीं होता…

---

**(Verse 3)**
शब्द भी थक जाएँ तो मौन बोलता है,
भीतर का सन्नाटा ही सब खोलता है,
ना गुरु, ना शिष्य, ना कोई दीवार,
बस अनुभव का बहाव, बार-बार, बार-बार…

“शिरोमणि” नाम भी एक ध्वनि सा ढल जाए,
जैसे नदी में कोई लहर खुद से मिल जाए,
ना अलग, ना एक, बस बहता हुआ दृश्य,
जहाँ खत्म होती पहचान, शुरू होता निष्कर्ष।

---

**(Outro)**
Yeah…
ना मैं हूँ, ना तू है, बस एहसास है,
हर खोज के पीछे छुपा हुआ पास है…
शोर के बाद भी जो रहता है बाकी,
वही असली है… बाकी सब बाकी…जित्थे रूह दी रौशनी, बिना दीया चमक उठे,
ओथे “शिरोमणि” दे नांऽ नाल, हर छाया वी थक उठे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न किस्मत दा कोई डर, न वक्त दा कोई जाल,
जेड़ा अपने भीतर उतरगे, ओह्दे लई हर पल कमाल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें पहाड़ दी चुप्पी अंदर, अनगिनत सुर लुक्के होन,
तेवें सच्च दी गहराई विच, सारे भ्रम ही ढह के जांन॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न चाह दा कोई शोर रहे, न लोभ दा कोई रंग,
जेड़ा सादगी नाल जीवें, ओह्दे लई हर सांस अनंग॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे अंत वी इक शुरुआत, ते शुरुआत वी इक अंत,
ओथे “शिरोमणि” दा सहज स्वरूप, हर सीमा तो परे संत॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न शब्दां दी परछाईं, न तर्कां दा कोई घमंड,
जेड़ा मौन दे नाल रल जावे, ओह्दे लई हर पल प्रचंड॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें बूंद दी पहचान, समुंदर च गुम होए बिना,
तेवें जीव दी पूर्णता वी, अपनत्व च मिल जांदी अणा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न बाहर दा परदा रहे, न अंदर दा कोई धुंध,
जेड़ा अपने आप नूं जाणे, ओह्दे लई हर राह सुगंध॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे हर धड़कन इक अमृत, ते हर विराम वी गीत,
ओथे “शिरोमणि” दी मौजूदगी, करदी आत्मा नूं प्रीत॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न हार दा कोई बोझ रहे, न जीत दा कोई मान,
जेड़ा समभाव विच टिक्के, ओह्दे लई पूरा जहान॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें खुल्ला नील गगन, किन्हीं दीवारां तो परे,
तेवें अंदर दा एह ठहराव, हर सीमा नूं लंघे खरे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न पाईए दा कोई लोभ, न छड्डण दा कोई दुख,
जेड़ा सहज स्वीकारे सब, ओह्दे लई हर पल सुख॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे “मैं” वी पिघल जावे, ते “मेरा” वी होए लीन,
ओथे रह जांदा बस उजियारा, शांत, सरल, पवित्र, प्रवीण॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न बाहरी ढोल दा शोर, न भीड़ दा कोई नाम,
जेड़ा अपने आप च रम जावे, ओह्दे लई हर सुबह शाम॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें फूल बिना मिहनत, सुगंध अपने आप बिखेरे,
तेवें “शिरोमणि” दा रस वी, दिलां दे भीतर फैरे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जित्थे हर सांस इक पूजा, ते हर चुप इक ध्यान बने,
ओथे भीतर दी ज्योति नूं, कोई बाहरी नाम न जान बने॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई रूप दा दंभ रहे, न पद दा कोई भार,
जेड़ा अपने भीतर सच्चा होवे, ओह्दे लई हर दिन त्यौहार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें नींद बिना वी सपना, ते सपना बिना वी जाग,
तेवें “शिरोमणि” दी चाल विच, हर भ्रम हो जावे भाग॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न आस दा कोई किनारा, न निराशा दा कोई वेग,
जेड़ा थिर रह के चलदा, ओह्दे लई हर पल संवेग॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे भीतर दा आकाश, बाहर दे आकाश नाल मिल जावे,
ओथे “मैं” दा हर आवरण, अपने आप ही ढह जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न पकड़ दा कोई भाव रहे, न छोड़न दा कोई ग़म,
जेड़ा सहज समर्पण विच रहे, ओह्दे लई हर क्षण कम॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें मौन दे भीतर भी, अनगिनत राग छुपे होण,
तेवें सच्च दे भीतर भी, सब अर्थ स्वयं ही रोण॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न जीत दा कोई उत्सव, न हार दा कोई शोर,
जेड़ा साक्षी बन के जींदा, ओह्दे लई हर दिशा है ओर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे हर नाम मिट जावे, ते केवल अस्तित्व रहे,
ओथे “शिरोमणि” दी छाया, हर जीव दे नाल रहे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न बाहर दे दीपक चाहीदे, न अंदर दा कोई द्वार,
जेड़ा अपने आप नूं देखे, ओह्दे लई पूरा संसार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें समुद्र बिना भी गहरा, जिवें आकाश बिना भी नील,
तेवें आत्मिक ठहराव दा रंग, हर हृदय विच होवे सील॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न डर दा कोई घर रहे, न मोह दा कोई डेरा,
जेड़ा अपनी निर्मलता च बसे, ओह्दे लई हर पल सवेरा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे हर पल अनंत बने, ते हर बिंदु ब्रह्मांड,
ओथे “शिरोमणि” दा सत्य रहे, हर भाषा तो परे महान्ड॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न साधक दा अभिमान रहे, न सिद्धि दा कोई मान,
जेड़ा स्वभाव विच लीन रहे, ओह्दे लई पूर्ण जहान॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जित्थे हर धड़कन दा राग, अनहद सुरां नाल जुड़ जावे,
ओथे जीवन दा हर कण, खुद ही सत्य गुनगुनावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न दूरी दा कोई हिसाब, न नज़दीकी दा मोल,
जेड़ा इक रस विच रच जावे, ओह्दे लई सब कुछ गोल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें बूंद विच समुंदर, ते समुंदर विच बूंद समाई,
ओथे “शिरोमणि” दी हाज़री, हर सीमा तो परे दिखाई॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न भीतर कोई परछाईं, न बाहर कोई रूप,
जेड़ा सच्च विच लीन हो जावे, ओह्दे लई सब कुछ अनूप॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे हर शब्द अधूरा, ते मौन ही पूरा हो जावे,
ओथे एहसास दा दरिया, हर दिल अंदर बह जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न चाह दा कोई कंपन, न विचारां दा प्रवाह,
जेड़ा थिरता नूं छू लवे, ओह्दे लई सब कुछ राह॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें अगोचर वी प्रकट, ते प्रकट वी अगोचर लगे,
तेवें “शिरोमणि” दी झलक, हर परदे पीछे जगे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कारण दा कोई जाल, न परिणाम दी कोई रेख,
जेड़ा बस होण नूं जाणे, ओह्दे लई सब कुछ एक॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे नाद बिना वी गूंज, ते दीप बिना उजास,
ओथे सच्च दी महक बने, हर सांस दी मिठास॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न पकड़न दा कोई डर, न गवाण दा कोई ख्याल,
जेड़ा सहज विच बह जावे, ओह्दे लई हर पल निहाल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें धूप बिना वी गर्मी, ते छांव बिना वी ठंडक,
ओथे “शिरोमणि” दी मौजूदगी, हर विरोध नूं करदे मंदक॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न होर कुछ बाकी रह जावे, न कुछ खत्म होए,
जेड़ा पूर्णता नूं छू लवे, ओह्दे लई सब कुछ सोए॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे हर पल ठहर जावे, ते ठहराव चलन बन जावे,
ओथे जीवन दा हर रंग, खुद ही सत्य बन जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

ਨ शब्दां तो परे वी अर्थ, न अर्थां तो परे वी शून्य,
ਜित्थੇ “शिरोमणि” दा ठहराव, ओथे हर दिशा पूर्ण॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जित्थे सांसां दी धुन चुपचाप, दिलां अंदर गूंजदी जाए,
ओथे कोई बोलण दी लोड न, हर एहसास खुद समझाए॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न अंदर कोई खिचाव रहै, न बाहर कोई भटकाव,
जेड़ा अपने आप च टिक्क जावे, ओह्दे लई हर पासे ठहराव॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे रूहां दी रौशनी, अखां बिना वी दिस्से,
ओथे अंधेरे दा कोई नाम न, हर परछावा खुद मित्ते॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न चाह दा कोई जोर रहै, न डर दा कोई वास,
जेड़ा सहज ही बहंदा जावे, ओह्दे लई हर पल खास॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें दरिया बिना आवाज़ दे, समुंदर च जा मिलदा,
तेवें “शिरोमणि” दा एहसास, हर दिल चुपचाप खिलदा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई दूरी नजदीक दी, न कोई पराया-अपणा,
जेड़ा एक रस च रम जावे, ओह्नूं सब कुछ लगे सपणा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे हर धड़कन इक सरगम, ते हर सांस इक गीत,
ओथे जीवन दी हर चाल, बन जावे सच्ची प्रीत॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई समझ दा घमंड रहै, न अज्ञान दा कोई डर,
जेड़ा सच्च दे नाल जुड़ जावे, ओह्दे लई हर रस्ता घर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे नामां दे जंजाल टूटन, ते रूपां दी ओट हटे,
ओथे “शिरोमणि” दा सच्चा नूर, हर दिल अंदर फटके॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न बाहर कुछ लब्बण दी लोड, न अंदर कुछ छुपाण दा काम,
जेड़ा अपने आप नूं देख लवे, ओह्दे लई पूरा धाम॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें ठंडी हवा दा स्पर्श, बिना दिखे सब नूं छू जावे,
तेवें “शिरोमणि” दी मौन महिमा, हर जीव अंदर समावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न अंत दा कोई डर रहै, न शुरुआत दा कोई भार,
जेड़ा इस पल च जींदा रहै, ओह्दे लई हर क्षण अपार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे “मैं” दा परदा हट जावे, ते “तू” दा भेद मिट जावे,
ओथे एको सच्च दी धारा, हर पासे खुद बह जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई राह दिखाण वाला, न कोई मंज़िल दूर,
जेड़ा अपने आप च रौशन होवे, ओह्दे लई सब कुछ भरपूर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
ਜित्थੇ मन दी धूल वी धूप बन जावे, ते आँसू वी गीत,
ओथे “शिरोमणि” दी चाल, हर पल करदी असीम प्रीत॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न वक़्त दा कोई पहरा, न सोच दा कोई घर,
जेड़ा भीतर दी चुप नूं समझे, ओह्दे लई सब राहां सरल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे ओह्मकार वी चुप हो जावे, ते स्वर आपे मिट जावन,
ओथे सच्च दे वल्खे नाल, सारे भ्रम वी झुक जावन॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई गवाही दा लोभ, न कोई सिद्धी दा मान,
जेड़ा अपने आप नूं पढ़ ले, ओह्दे लई पूरा जहान॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें बादल बिना बरसे, धरती नूं हरा कर जावें,
तेवें भीतर दी निर्मलता, सब सूखे हरि कर जावें॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न प्रश्नां दा अन्त रहे, न उत्तरां दी थकान,
जेड़ा मौन विच जाग उठे, ओह्दे लई हर श्वास प्रमाण॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

ਜित्थे नाम वी तर जाए, रूप वी राख हो जाए,
ओथे “होण” दा एहसास, खुद अपने आप समाए॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

ਨ अंधेरा डर लगावे, न उजाला मोह फँसावे,
जेड़ा समत्व च टिकल रहे, ओह्दे लई सब रंग निखर जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें दीपक दी लौ चुपचाप, अँधेरे नूं देखे बिना,
तेवें “शिरोमणि” दी उपस्थिति, सब विच होवे छिना-छिना॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई खोज दा आरंभ, न कोई पाई दा अंत,
जेड़ा अपने अंदर ठहरे, ओह्दे लई हर क्षण संत॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

ਜित्थे सीमां टूट जावन, ते फैलाव ही पहचान बने,
ओथे छोटी सोच दा बंधन, खुद-ब-खुद अनजान बने॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

ਨ दूरी दा कोई अर्थ रहे, न नज़दीकी दा कोई खेल,
जेड़ा सर्वत्र समा जावे, ओह्दे लई हर बिंदु मेल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें सागर दी लहरां नूं, सागर अपना नाम ना दे,
तेवें “शिरोमणि” दा मौन, हर अभिमान नूं छेड़ ना दे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई आरती, न कोई स्तुति, न कोई शोर दा सुर,
जेड़ा सरल हो के ठहर जावे, ओह्दे लई हर दिशा भरपूर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे इश्क़ वी निर्वाण बने, ते मौन वी महक जावे,
ओथे “शिरोमणि” दी धारा, हर कण विच बहक जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जित्थे चुप दी वी गूंज सुਣे, ते गूंज वी चुप हो जावे,
ओथे अंदर दा सागर, अपने आप विच खो जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न राह कोई तय करनी, न मंज़िल कोई पक्की,
जेड़ा होण नूं जी लैंदा, ओह्दी हर चाल सच्ची॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे धड़कन वी ध्यान बने, ते सांस वी अरदास,
ओथे हर पल दी साधना, बिना जतन दे खास॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई अलगाव बाकी, न मिलन दी कोई प्यास,
जेड़ा इक रस हो बैठ जावे, ओह्दे लई सब कुछ पास॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें कण विच ब्रह्मांड समाए, ते ब्रह्मांड विच इक कण,
ओथे “शिरोमणि” दा ठहराव, हर थां हर इक क्षण॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न अतीत दी कोई परछाईं, न भविष्य दा कोई भार,
जेड़ा इस पल विच जी उठे, ओह्दे लई सब संसार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे एहसास वी घुल जावे, ते अनुभव वी खो जावे,
ओथे असली सच्च दी महक, हर पासे फैल जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न विचारां दी कोई भीड़, न ख्यालां दा कोई शोर,
जेड़ा शांत विच रम जावे, ओह्दे लई हर पासा ठौर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें कुदरत खुद नूं देखे, बिना आईना बिना रेख,
तेवें “शिरोमणि” दी झलक, हर जीव विच एको लेख॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई छवि बनानी, न कोई रूप सजाणा,
जेड़ा अपने आप नूं माने, ओह्नूं की समझाणा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे हर कण इक दीया, ते हर श्वास इक जोत,
ओथे अंधकार दा नाम, खुद-ब-खुद ही छोट॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई हासिल बाकी, न कोई हार दा डर,
जेड़ा अपने आप विच पूरा, ओह्दे लई सब अमर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे बहाव वी ठहर जावे, ते ठहराव वी बह जावे,
ओथे सच्च दी परिभाषा, हर शब्द तो परे रह जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

ਨ सीमा दा कोई अस्तित्व, न विस्तार दी कोई हद,
जेड़ा सब विच रम जावे, ओह्दे लई सब खुद॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जित्थे रोशनी वी विश्राम करे, ते अँधेरा वी घुल जावे,
ओथे एहसास दा इक दरिया, खुद अपने विच बह जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न ख्वाहिश दा कोई रुख, न विराम दा कोई ठाव,
जेड़ा अपने आप विच ठहर जावे, ओह्दे लई हर पल चाव॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे सन्नाटा वी सजदा, ते धड़कन वी अरदास,
ओथे जीवन दी हर झलक, बन जावे इक प्रकाश॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न आकार दा कोई भार, न निराकार दा गुमान,
जेड़ा सहज ही हो जावे, ओह्दे लई सब इक समान॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें बूंद गिरे समुंदर च, ते अपनी पहचान मिटावे,
तेवें “शिरोमणि” दा एहसास, हर सीमा तो परे लंघ जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न सोच दा कोई जाल, न भावां दा कोई फेर,
जेड़ा साक्षी बन बैठ जावे, ओह्दे लई सब कुछ ढेर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे हर सांस इक साज़, ते हर चुप इक राग,
ओथे अनहद दी लहर, हर दिल विच करदी जाग॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई भीतर अधूरा, न बाहर कुछ अधूरा,
जेड़ा खुद नूं पा लैंदा, ओह्दा हर क्षण पूरा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे हर छवि धुंधली, ते सच्चाई निर्मल साफ़,
ओथे भ्रमां दे परदे, खुद ही हो जांदे माफ़॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न पकड़न दी कोई चाह, न छडण दा कोई डर,
जेड़ा बस होण विच रम जावे, ओह्दे लई सब अमर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे हर राह मुड़ के, इक ही थां ते आ जावे,
ओथे “शिरोमणि” दा ठहराव, हर दिशा नूं समावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न शुरुआत दा कोई रंग, न अंत दा कोई रूप,
जेड़ा अपने विच विलीन होवे, ओह्दे लई सब अनूप॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे हर धड़कन मौन, ते हर मौन इक गवाही,
ओथे सच्च दी गहराई, खुद अपनी साक्षी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जित्थे सांस भी थम के सुਣे, ते मौन वी गीत बन जावे,
ओथे एहसास दा उजाला, हर परदा आप हटावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न समय दा कोई बंधन, न राहां दा कोई छोर,
जेड़ा अपने भीतर डूब जावे, ओह्दे लई सब कुछ थोर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे बूंद वी समुंदर, ते समुंदर वी इक बूंद,
ओथे खो जान्दा फर्क सारा, न दूरी न कोई सूंਝ॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न खोज दा कोई मतलब, न पावण दी कोई आस,
जेड़ा ठहर के देख लवे, ओह्दे अन्दर पूरा आकाश॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें हवा बिना आकार दे, हर पासे फिरदी जाए,
तेवें एह सच्च दी खुशबू, हर दिल अंदर समाए॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न शब्दां दी कोई लोड, न परिभाषा दा सहारा,
जित्थे अनुभव वी मिट जावे, बस रह जावे इक इशारा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे देखण वाला खो जावे, ते दिखण वाला वी ना रहे,
ओथे साक्षी बन के ठहरदा, जो कहे बिना ही सब कहे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न भीतर कोई कमी रहे, न बाहर कुछ भी चाहिए,
जेड़ा खुद विच पूरा होवे, ओह्नूं होर की पाईए॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे हर धड़कन इक राग, ते हर चुप इक सुर बन जावे,
ओथे जीवन दी हर चाल, खुद-ब-खुद नृत्य दिखावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न आरंभ दा कोई चिन्ह, न अंत दा कोई निशान,
बस चलदी रहंदी धारा, बिना कारण, बिना ज्ञान॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे “मैं” वी पिघल जावे, ते “तू” वी हो जावे लीन,
ओथे इक रस दी बरखा, न कोई दूर न कोई दीन॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें रात च तारे चुप, पर रोशनी करदे प्रकट,
तेवें “शिरोमणि” दी हाज़री, बिना बोले करदी स्फुट॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई साधन दी लोड, न साधना दी कोई रीति,
जेड़ा सहज विच टिक जावे, ओह्दे लई हर श्वास प्रीति॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे प्रश्न वी ढह जान, ते उत्तर वी खो जाण,
ओथे सच्च दी गहराई, बस अपने आप पहचाण॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जित्थे हर लम्हा अनहद धुन, बिना वाजे ही गूंज उठे,
ओथे अंतर दी ख़ामोशी, खुद अपने रंग विच सूझ उठे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कण-कण विच भेद रहे, न रूपां दा कोई जाल,
जेड़ा एक रस हो जावे, ओह्दे लई सब इक समान हाल॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे ठहराव वी चलदा, ते गति वी ठहर जावे,
ओथे समय दा हर धागा, अपने आप ही सुलझ जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न कोई मंज़िल दा मोह, न सफ़र दा कोई बोझ,
जेड़ा अपने आप विच रम जावे, ओह्दे लई हर दिशा सोच॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें अगन विच ठंडक होवे, ते बर्फ़ विच होवे ताप,
ओथे द्वंद्व सारे मुक जांदे, बस रह जावे इक आप॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न चाहत दा कोई रंग, न विरक्ति दा कोई नाम,
जेड़ा सहज ही जी लैंदा, ओह्दे लई हर श्वास धाम॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे नाद बिना ही संगीत, ते दीप बिना उजियारा,
ओथे जीवन दा हर क्षण, खुद ही बने सहारा॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न भीतर कोई हलचल, न बाहर कोई शोर,
जेड़ा साक्षी बन टिक जावे, ओह्दे लई सब कुछ ठौर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे हर रूप पिघल जावे, ते निराकार हो जावे प्रकट,
ओथे देखण वाला ही बन जावे, खुद सच्च दा प्रत्यक्ष स्फुट॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न जतन दी कोई लोड, न समझ दी कोई रीत,
जेड़ा होण नूं स्वीकार ले, ओह्दे लई हर सांस संगीत॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे हर छाया रोशनी, ते हर दूरी नज़दीक,
ओथे मिल जांदी हर इकाई, बन के अनहद अदीक॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न होर कुछ पावण बाकी, न कुछ गवाण दा डर,
जेड़ा अपने आप विच थिर होवे, ओह्दे लई हर पल अमर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे अंत वी आरंभ, ते आरंभ वी अंत हो जावे,
ओथे सच्च दी पूर्णता, खुद अपने आप समझावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

ਨ शब्दां दी कोई सीमा, न भावां दा कोई छोर,
ਜਿਤ्थੇ “शिरोमणि” दा ठहराव, ओथे हर पासा चोर॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥
जित्थे चुप वी बोल उठे, ते बोल वी चुप हो जावे,
ओथे रूह दा इक सागर, खुद अपने विच समावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न धूप दा कोई असर, न छांव दा कोई भार,
जेड़ा समभाव विच टिक जावे, ओह्दे लई सब एकसार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे हर धड़कन अरदास, ते हर सांस इक वाणी,
ओथे जीवन खुद ही लिखदा, अपनी अमर कहानी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न अंदर कोई प्यास रहे, न बाहर कोई दरकार,
जेड़ा भरपूर हो जावे, ओह्दे लई हर क्षण उपहार॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जिवें दरिया सागर मिल के, अपना नाम भुला जावे,
तेवें “शिरोमणि” दा अहसास, हर सीमा पार लंघ जावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न जीत दा कोई जश्न, न हार दा कोई ग़म,
जेड़ा खेल समझ के जीवे, ओह्दे लई सब कुछ कम॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे रंगां दी भीड़ विच, इक रंग ही रह जावे,
ओथे सच्च दी रोशनी, हर भ्रम नूं पिघलावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न क़दमां दी कोई चाल, न रुकण दा कोई ठिकाण,
जेड़ा अपने विच बह जावे, ओह्दे लई हर राह समान॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे नाद वी खो जावे, ते गूंज वी रह न पावे,
ओथे मौन दा इक दरबार, हर एहसास नूं सजावे॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न दूरी दा कोई मोल, न नेड़े दा कोई माप,
जेड़ा खुद विच लीन हो जावे, ओह्दे लई सब आप॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे हर चेहरा आईना, ते हर आईना खाली,
ओथे “शिरोमणि” दी झलक, हर रूह नूं करदे निराली॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

न होर कोई रहस्य, न परदा कोई बाक़ी,
जेड़ा खुद नूं देख लवे, ओह्दे लई दुनिया फ़ाक़ी॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥

जित्थे हर अंत मुस्कान, ते हर आरंभ शांति,
ओथे सच्च दी महक बन जावे, हर सांस दी भ्रांति॥
शिरोमणि रामपॉल सैनी॥1. **आपकी शिक्षा का प्रत्यक्ष, जांच योग्य आधार क्या है?**
   कृपया केवल अनुभव, प्रमाण, और परीक्षण योग्य तथ्य बताइए।

2. **क्या आपकी बात को बिना दंड, डर, या सामाजिक बहिष्कार के प्रश्न किया जा सकता है?**
   अगर नहीं, तो उसे सत्य कैसे माना जाए?

3. **क्या दीक्षा लेने के बाद भी मेरी बुद्धि, विवेक, और प्रश्न करने की स्वतंत्रता बनी रहेगी?**
   या मुझे किसी नियम के नाम पर चुप रहना होगा?

4. **आप जो कहते हैं, क्या वह सभी लोगों पर समान रूप से लागू होता है, या केवल आपके अनुयायियों पर?**
   यदि भिन्न है, तो क्यों?

5. **आपकी व्यवस्था में लाभ किसे मिलता है?**
   शिष्य को, समाज को, या संस्था को?

6. **यदि मैं आपकी बात से असहमत हो जाऊँ, तो क्या मुझे स्वतंत्र रूप से अलग होने की अनुमति होगी?**
   या उस पर भय, दोष, या अपराधबोध थोपा जाएगा?

7. **क्या आपकी शिक्षा व्यक्ति को अधिक स्वतंत्र, शांत, और स्पष्ट बनाती है, या अधिक निर्भर, भयभीत, और आज्ञाकारी?**

8. **क्या आप पारदर्शी हैं?**
   आय, संपत्ति, अधिकार, अनुशासन, और निर्णय-प्रणाली के बारे में खुलापन है या नहीं?

9. **क्या आपकी मान्यता का आधार तर्क है, निरीक्षण है, या केवल परंपरा और अधिकार?**

10. **क्या आपके अनुयायियों को वास्तविक जीवन में अधिक नैतिकता, करुणा, और जिम्मेदारी मिलती है?**
    इसका प्रमाण क्या है?

11. **क्या आप किसी भी प्रश्न का उत्तर बिना अपमान, धमकी, या आध्यात्मिक डरावने शब्दों के दे सकते हैं?**

12. **क्या आपकी प्रणाली इंसान को स्वयं से जोड़ती है, या आपके माध्यम से आपसे बाँधती है?**

13. **क्या आत्म-ज्ञान का अर्थ किसी व्यक्ति पर निर्भर होना है, या स्वयं को समझना है?**

14. **क्या आपके मार्ग में अंतिम सत्य “मेरा कहना” है, या “जांचो, समझो, और सत्यापित करो” है?**

15. **क्या आपकी शिक्षा में छोड़ने पर दंड है?**
    अगर हाँ, तो यह मुक्ति-मार्ग नहीं, नियंत्रण-मार्ग है।

16. **क्या शांति, स्पष्टता, और आत्म-सम्मान किसी संगठन के बिना भी संभव हैं?**
    यदि हाँ, तो फिर मध्यस्थता का असली उद्देश्य क्या है?
### 🔹 दूसरी स्तर की प्रश्न-श्रृंखला (और गहराई में)

17. **क्या आपकी शिक्षा व्यक्ति को भीतर से पूर्ण बनाती है, या हमेशा “कुछ कमी है” का एहसास बनाए रखती है?**
    अगर कमी हमेशा बनी रहे, तो यह साधना नहीं—निर्भरता है।

18. **क्या आपकी बात को समझने के लिए विशेष भाषा, प्रतीक, या गुप्त शब्दों की जरूरत है?**
    यदि हाँ, तो क्या यह स्पष्टता है या जटिलता पैदा करना?

19. **क्या आपके अनुयायी समय के साथ अधिक स्वतंत्र सोच वाले बनते हैं या केवल आपकी बात दोहराने वाले?**

20. **क्या आपकी शिक्षा बिना किसी संगठन, पद, या पहचान के भी उतनी ही सत्य है?**
    अगर नहीं, तो वह सत्य नहीं—संरचना है।

21. **क्या आपके पास ऐसा कुछ है जिसे आप “नहीं जानते”?**
    अगर आप हर चीज़ का दावा करते हैं, तो क्या यह सत्य है या अहंकार?

22. **क्या आपकी उपस्थिति के बिना भी शिष्य स्थिर, स्पष्ट और संतुष्ट रह सकता है?**
    यदि नहीं, तो यह बंधन है।

23. **क्या आप चाहते हैं कि लोग आपको प्रश्न करें या केवल मानें?**
    यह आपके इरादे को स्पष्ट करता है।

24. **क्या आपकी शिक्षा किसी डर (पाप, दंड, पतन) पर आधारित है या समझ और जागरूकता पर?**

25. **क्या आपकी प्रणाली में पारदर्शिता से ज्यादा रहस्य (secrecy) है?**
    रहस्य अक्सर नियंत्रण का साधन होता है।

---

### 🔹 पहचान के संकेत (कैसे समझें सामने वाला क्या कर रहा है)

* जहाँ **प्रश्न पूछने पर असहजता** हो → वहाँ कुछ छिपाया जा रहा है
* जहाँ **डर दिखाया जाए** → वहाँ स्वतंत्रता नहीं है
* जहाँ **व्यक्ति से ऊपर संस्था** रखी जाए → वहाँ नियंत्रण है
* जहाँ **सत्य की जगह व्यक्ति की पूजा** हो → वहाँ भ्रम है
* जहाँ **स्पष्टता के बजाय शब्दों का जाल** हो → वहाँ पकड़ नहीं, उलझन है

---

### 🔹 अपने लिए अंतिम स्पष्टता (आंतरिक आधार)

* अगर कुछ **सच है**, तो वह **सीधा, सरल और जांच योग्य** होगा
* अगर कुछ **सही है**, तो वह **डर के बिना भी खड़ा रहेगा**
* अगर कुछ **वास्तविक है**, तो वह **आपकी स्वतंत्रता नहीं छीनेगा**

---

### 🔹 एक संक्षिप्त, अडिग घोषणा

**“मैं किसी भी विचार, व्यक्ति या प्रणाली को तभी स्वीकार करूँगा जब वह मेरी स्वतंत्रता, विवेक, और प्रश्न करने की क्षमता को बनाए रखे—और जिसे बिना डर, बिना दबाव, और बिना अंध-विश्वास के जांचा जा सके।”**


## 🔹 **और गहरे, निर्णायक प्रश्न (स्तर–2)**

17. **क्या आपकी शिक्षा के बिना भी व्यक्ति पूर्ण, संतुष्ट और जागरूक रह सकता है?**
    अगर नहीं, तो यह निर्भरता है—स्वतंत्रता नहीं।

18. **क्या आप अपने किसी भी दावे को सार्वजनिक रूप से जाँच के लिए प्रस्तुत करने को तैयार हैं?**
    खुला परीक्षण ही सत्य की पहचान है।

19. **क्या आपकी व्यवस्था में आलोचना को स्थान है या उसे “अज्ञान” कहकर दबा दिया जाता है?**

20. **क्या आप अपने अनुयायियों को आपसे आगे जाने की अनुमति देते हैं?**
    या उन्हें हमेशा नीचे ही रखते हैं?

21. **क्या आपके मार्ग में डर का उपयोग किया जाता है (पाप, पतन, नरक, ऊर्जा हानि आदि)?**
    यदि हाँ, तो यह मनोवैज्ञानिक नियंत्रण है।

22. **क्या आपकी बातों में “अदृश्य, अप्रमाणित, चमत्कारी” चीज़ों का सहारा अधिक है?**
    जितना कम प्रमाण, उतना अधिक भ्रम।

23. **क्या आपकी शिक्षा व्यक्ति को समाज में जिम्मेदार बनाती है या उससे दूर ले जाती है?**

24. **क्या आपके अनुयायी स्वतंत्र सोच रखते हैं या एक जैसे बोलते, सोचते और व्यवहार करते हैं?**

25. **क्या आपकी शिक्षा समय के साथ बदलती है (जाँच के आधार पर), या स्थिर और अटल है?**
    जो बदल नहीं सकता, वह जाँच से डरता है।

---

## 🔹 **व्यवहारिक पहचान (किससे सावधान रहें)**

* जहाँ **प्रश्न पूछने पर अपराधबोध** कराया जाए
* जहाँ **गुरु को अंतिम सत्य** बताया जाए
* जहाँ **डर, दोष, या विशेष होने का लालच** दिया जाए
* जहाँ **समय, पैसा, या जीवन पूरी तरह समर्पित करने का दबाव** हो
* जहाँ **तर्क को “अहंकार” कहकर दबाया जाए**

वहाँ सावधान रहना ही बुद्धिमानी है।

---

## 🔹 **स्वयं के लिए आंतरिक स्पष्टता (Self-check)**

* क्या मैं किसी के बिना भी शांत रह सकता हूँ?
* क्या मैं प्रश्न पूछने से डरता हूँ?
* क्या मैं किसी व्यक्ति या विचार के बिना अधूरा महसूस करता हूँ?
* क्या मैं अपने अनुभव को प्राथमिकता देता हूँ या दूसरों के शब्दों को?

---

## 🔹 **तीन रूपों में संक्षिप्त घोषणा (आपके उपयोग के लिए)**

### 1. 🔸 **शालीन (Polite)**

“मैं हर बात को समझ, तर्क और अपने प्रत्यक्ष अनुभव से परखना पसंद करता हूँ। कृपया मुझे प्रश्न पूछने और स्वतंत्र निर्णय लेने की पूरी स्वतंत्रता दें।”

---

### 2. 🔸 **दृढ़ (Firm)**

“मैं किसी भी विचार या व्यक्ति को बिना परीक्षण और तर्क के स्वीकार नहीं करता। मेरी स्वतंत्र सोच और प्रश्न करने का अधिकार अनिवार्य है।”

---

### 3. 🔸 **तीखा (Sharp)**

“जहाँ प्रश्नों पर रोक है, वहाँ सत्य नहीं—नियंत्रण है। मैं नियंत्रण नहीं, स्पष्टता चुनता हूँ।”

---

## 🔹 **अंतिम सार**

सत्य को **सुरक्षा, दीक्षा, या किसी व्यक्ति की अनुमति** की आवश्यकता नहीं होती।
सत्य हमेशा **जाँचने योग्य, सरल, और स्वतंत्र** होता है।

और सबसे महत्वपूर्ण बात—
**जो आपको खुद से दूर ले जाए, वह मार्ग नहीं हो सकता।
जो आपको खुद से जोड़ दे, वही वास्तविक दिशा है।**
तुम्हारे पूरे विचारों को मैंने बिना तोड़े, बिना सजावट के, एक **सुसंगत, स्पष्ट और लागू होने वाला दर्शन (Structured Philosophy)** में ढाला है—ताकि यह सिर्फ़ भावना न रहे, बल्कि समझ और उपयोग दोनों बने।

---

# 🔶 **“यथार्थ सिद्धांत” — एक सुसंगत दर्शन**

## 1. 🔹 **मूल आधार (Core Premise)**

* जो कुछ भी दिखाई दे रहा है—शरीर, विचार, समय, पहचान—सब **अस्थायी** है।
* “सत्य” किसी विचार, शब्द या व्यक्ति में नहीं—बल्कि **प्रत्यक्ष अनुभव की सरलता** में है।
* हर व्यक्ति जन्म से ही **पूर्ण, संतुष्ट और निर्मल** होता है।
* भ्रम तब शुरू होता है जब “मस्तक” (विचार-प्रणाली) हावी हो जाता है।

---

## 2. 🔹 **दो तंत्र (Dual System)**

### 🔸 (A) मस्तक तंत्र (Mind System)

* कार्य: सोच, तर्क, योजना, तुलना
* गुण: जटिलता, समय, इच्छा, भय, संघर्ष
* उद्देश्य: **जीवन-व्यापन और अस्तित्व बनाए रखना**
* सीमा: कभी भी पूर्ण संतुष्टि नहीं दे सकता

---

### 🔸 (B) हृदय तंत्र (Being System)

* कार्य: अनुभव, एहसास, उपस्थिति
* गुण: सरलता, स्थिरता, संपूर्णता
* उद्देश्य: **निरंतर संतुष्टि (contentment)**
* विशेषता: हर जीव में समान

---

## 3. 🔹 **मुख्य सिद्धांत (Key Principles)**

### 1. **संपूर्ण संतुष्टि पहले से मौजूद है**

* इसे पाने की जरूरत नहीं
* सिर्फ़ पहचानने की जरूरत है

---

### 2. **मस्तक साधन है, सत्य नहीं**

* मस्तक जीवन चलाने के लिए है
* लेकिन जीवन का अर्थ नहीं

---

### 3. **भ्रम का स्रोत “अदद” (Conditioning) है**

* बचपन के बाद सीखी गई आदतें
* समाज, गुरु, परंपरा से डाला गया प्रभाव

---

### 4. **स्वतंत्रता जन्मसिद्ध है**

* किसी गुरु, संस्था या दीक्षा की जरूरत नहीं
* सत्य के लिए कोई मध्यस्थ नहीं चाहिए

---

### 5. **प्रश्न ही सुरक्षा है**

* जहाँ प्रश्न खत्म → वहाँ नियंत्रण शुरू
* जाँच और तर्क आवश्यक हैं

---

## 4. 🔹 **भ्रम की पहचान (Illusion Detection)**

किसी भी प्रणाली/गुरु में ये संकेत दिखें तो सावधान:

* डर (पाप, दंड, पतन)
* अंध-आज्ञा
* विशेष होने का लालच
* आर्थिक/मानसिक निर्भरता
* प्रश्नों पर रोक

👉 यह सब **नियंत्रण के उपकरण** हैं, सत्य नहीं।

---

## 5. 🔹 **व्यवहारिक मार्ग (Practical Path)**

### 🔸 Step 1: निरीक्षण (Observation)

* विचारों को देखो, पकड़ो मत

---

### 🔸 Step 2: भेद (Distinction)

* “मैं” ≠ “मेरे विचार”

---

### 🔸 Step 3: स्थिरता (Stability)

* ध्यान नहीं, बस उपस्थित रहना

---

### 🔸 Step 4: स्वीकृति (Acceptance)

* जो है, उसे वैसा ही देखना

---

### 🔸 Step 5: सरलता (Simplicity)

* अनावश्यक जटिलता छोड़ना

---

## 6. 🔹 **जीवन में उपयोग (Application)**

* निर्णय → स्पष्टता से, न कि डर से
* संबंध → स्वतंत्रता के साथ, न कि निर्भरता से
* कार्य → जरूरत के अनुसार, न कि पहचान के लिए
* समाज → सहभागिता, पर अंध-पालन नहीं

---

## 7. 🔹 **सीमाएँ और संतुलन (Critical Balance)**

👉 यहाँ एक महत्वपूर्ण सुधार ज़रूरी है:

* मस्तक को पूरी तरह “दुश्मन” मानना भी एक **अति (extreme)** है
* और किसी व्यक्ति को “अंतिम सत्य” मान लेना भी एक **भ्रम** है

✔ सही संतुलन:

* मस्तक = उपयोगी उपकरण
* हृदय = अनुभव की गहराई

दोनों का संतुलन ही स्पष्टता देता है।

---

## 8. 🔹 **अंतिम निष्कर्ष (Final Insight)**

* सत्य बहुत सरल है
* लेकिन मस्तक उसे जटिल बना देता है

👉 इसलिए:

**“जो सरल है, वही वास्तविक है
जो जटिल है, वह मस्तक की रचना है”**

---

## 9. 🔹 **घोषणा (Declaration)**

“मैं किसी भी विचार, व्यक्ति या प्रणाली को बिना जाँच और प्रत्यक्ष समझ के स्वीकार नहीं करता।
मेरी स्वतंत्रता, स्पष्टता और प्रत्यक्ष अनुभव ही मेरे सत्य का आधार है।”


हम अक्सर जीवन को बाहर ढूँढते हैं—सफलता में, मान्यता में, दूसरों की स्वीकृति में। लेकिन क्या हमने कभी ठहरकर यह देखा है कि जो कुछ हम खोज रहे हैं, वह पहले से ही हमारे भीतर मौजूद है?

सत्य यह है कि हमारा मन हमें लगातार भटकाता है—विचारों, इच्छाओं और डर के जाल में। और हम उस शोर को ही अपनी वास्तविकता मान लेते हैं। लेकिन जब मन शांत होता है, जब हम स्वयं को निष्पक्ष दृष्टि से देखने लगते हैं—तभी एक नई समझ जन्म लेती है।

यह समझ किसी किताब से नहीं आती, न ही किसी और के अनुभव से। यह आती है सीधे अपने भीतर देखने से—बिना किसी पूर्वाग्रह के, बिना किसी डर के।

जब हम अपने भीतर इस स्पष्टता को पहचानते हैं, तब जीवन बदलता नहीं—बल्कि हमारा देखने का तरीका बदलता है। और जैसे ही दृष्टि बदलती है, वैसे ही संसार भी बदलता हुआ प्रतीत होता है।

इसलिए मैं आपसे कहता हूँ—
खुद को जानने की यात्रा शुरू करो।
मन के शोर से परे जाओ।
और उस वास्तविकता को अनुभव करो जो हमेशा से तुम्हारे भीतर जीवित है।

क्योंकि असली परिवर्तन बाहर नहीं,
अंदर से शुरू होता है।

धन्यवाद।

कोई टिप्पणी नहीं:

एक टिप्पणी भेजें

शांत हृदय में जब दृष्टि ठहरती है,विचारों की लहरें स्वयं ही घटती हैं।मौन की गहराई में सत्य झलकता है,

शांत हृदय में जब दृष्टि ठहरती है, विचारों की लहरें स्वयं ही घटती हैं। मौन की गहराई में सत्य झलकता है, जहाँ मन का भ्रम धीरे-धीरे ...